Soorten digitale handtekeningen onder eIDAS: SES, AES en QES uitgelegd
SES, AES, QES: drie afkortingen die bepalen hoeveel zekerheid een elektronische handtekening geeft. Voor werkgevers is het goede nieuws dat het lichtste niveau voor de meeste documenten al volstaat. In dit artikel leggen we de drie niveaus uit, wanneer je welk niveau nodig hebt en hoe het zit met de bewijskracht.
Wat regelt de eIDAS-verordening?
De eIDAS-verordening is een Europese verordening die in de hele EU regelt hoe elektronische handtekeningen, zegels en identificatiemiddelen werken en welke juridische status ze hebben. Omdat het een verordening is, geldt eIDAS rechtstreeks in Nederland; het Burgerlijk Wetboek (artikel 3:15a) sluit erop aan. Twee uitgangspunten zijn belangrijk voor de praktijk:
- Een elektronische handtekening mag niet worden geweigerd als bewijs alleen omdat hij elektronisch is.
- Een elektronische handtekening heeft dezelfde rechtsgevolgen als een handgeschreven handtekening, als de methode voldoende betrouwbaar is voor het doel.
De basis daarvan behandelen we in Is digitaal ondertekenen rechtsgeldig? Hier zoomen we in op de drie niveaus.
De drie niveaus: SES, AES en QES
| Niveau | Wat is het? | Typisch gebruik |
|---|---|---|
| SES (Simple Electronic Signature) | Elke handtekening in elektronische vorm: tekenen op scherm via een beveiligde link, vaak gecombineerd met e-mail- of sms-verificatie en een certificaat. | Arbeidscontracten, offertes, opdrachtovereenkomsten, akkoordverklaringen – de meeste dagelijkse zakelijke documenten. |
| AES (Advanced Electronic Signature) | Uniek verbonden aan de ondertekenaar, waarmee die geïdentificeerd kan worden, en zo aan het document gekoppeld dat elke latere wijziging detecteerbaar is. | Documenten met een hoger risico of belang waar extra identiteitszekerheid gewenst is. |
| QES (Qualified Electronic Signature) | Een AES die is aangemaakt met een gekwalificeerd middel en een gekwalificeerd certificaat van een erkende vertrouwensdienst. Wettelijk volledig gelijkgesteld aan een handgeschreven handtekening in de hele EU. | Situaties waarin de wet uitdrukkelijk een gekwalificeerde handtekening eist. |
Welke handtekening heb je wanneer nodig?
De wet schrijft zelden een specifiek niveau voor. Het criterium is steeds: is de methode voldoende betrouwbaar gelet op het doel? Praktische vuistregel voor werkgevers:
- SES: arbeidsovereenkomsten en verlengingen, oproep- en nul-urencontracten, geheimhoudingsverklaringen, personeelsreglementen, offertes en opdrachten. Zie ook ons stappenplan arbeidsovereenkomst digitaal ondertekenen.
- AES: overeenkomsten met grote financiële belangen of verhoogd frauderisico, waar je zwaardere identiteitszekerheid wilt.
- QES: alleen waar de wet dat expliciet vraagt, of bij zeer formele stukken. Voor notariële akten (zoals de overdracht van een woning) geldt sowieso een eigen vormvereiste via de notaris.
Rechtsgeldigheid en bewijskracht per niveau
Alle drie de niveaus zijn rechtsgeldig. Het verschil zit in de bewijskracht: hoe makkelijk kun je achteraf aantonen wie er tekende en dat het document niet is gewijzigd?
Bij een QES geldt een wettelijk vermoeden: de rechter gaat er in beginsel van uit dat de handtekening klopt. Bij SES en AES moet je de betrouwbaarheid zelf kunnen onderbouwen. Dat lukt prima wanneer het ondertekenproces goed is ingericht: identiteitsverificatie vooraf, een tijdstempel, een integriteitscontrole van het document en een certificaat dat dit alles vastlegt. Een goed vastgelegde SES staat daarmee in de praktijk sterk – veel sterker dan bijvoorbeeld een gescande natte handtekening in een e-mailbijlage.
Wat gebruikt OurDigitalContract en waarom is dat voldoende?
OurDigitalContract werkt met een gewone elektronische handtekening (SES) met sterke bewijsvastlegging: verificatie van de ondertekenaar per e-mail of sms, een tijdstempel, een integriteitscontrole en een controleerbaar ondertekeningscertificaat bij elk document. Voor arbeidsovereenkomsten en andere HR-documenten is dat in de regel ruim voldoende betrouwbaar in de zin van eIDAS en artikel 3:15a BW. Hoe wij gegevens beveiligen lees je in onze beveiligingsverklaring.
Rechtsgeldig ondertekenen zonder gedoe?
Onderteken contracten met een elektronische handtekening volgens eIDAS, inclusief verificatie en certificaat. Begin gratis, zonder creditcard.
Veelgestelde vragen
Wat betekenen SES, AES en QES?
SES staat voor Simple Electronic Signature (gewone elektronische handtekening), AES voor Advanced Electronic Signature (geavanceerd) en QES voor Qualified Electronic Signature (gekwalificeerd). De niveaus verschillen in de mate van zekerheid over de identiteit van de ondertekenaar en de integriteit van het document.
Is een SES-handtekening rechtsgeldig?
Ja. Ook de gewone elektronische handtekening is rechtsgeldig en mag als bewijs niet worden geweigerd alleen omdat hij elektronisch is. De bewijskracht hangt af van hoe goed het ondertekenproces is vastgelegd, bijvoorbeeld met verificatie, tijdstempel en certificaat.
Wanneer heb ik een QES nodig?
Alleen als de wet uitdrukkelijk een gekwalificeerde elektronische handtekening voorschrijft, wat voor gewone HR- en zakelijke documenten zelden het geval is. Voor arbeidsovereenkomsten, offertes en opdrachtovereenkomsten volstaat doorgaans een SES.
Geldt eIDAS in de hele EU?
Ja. eIDAS is een Europese verordening en geldt rechtstreeks in alle EU-lidstaten. Een elektronische handtekening die in Nederland is gezet, wordt dus ook in andere lidstaten erkend volgens dezelfde regels.