HR-kennisbank

Klokkenluidersregeling: wanneer verplicht en wat moet erin?

Werken er in de regel 50 of meer mensen bij je, dan ben je op grond van de Wet bescherming klokkenluiders verplicht een interne meldregeling te hebben. Daarin leg je vast hoe iemand een vermoeden van een misstand meldt, wie de melding behandelt en binnen welke termijnen je reageert. Hieronder lees je wat er in de regeling moet, hoe je melders beschermt en hoe je de regeling invoert.

Laatst bijgewerkt: november 2026

Waar staan de regels?

De regels staan in de Wet bescherming klokkenluiders. Die wet geldt sinds 18 februari 2023 en is de opvolger van de Wet Huis voor klokkenluiders. Met de nieuwe wet voerde Nederland een Europese richtlijn uit. Daardoor zijn de eisen aan de meldprocedure concreter geworden en is de bescherming van melders ruimer.

Werkgevers bij wie in de regel 50 of meer werknemers werken, moeten een interne meldprocedure hebben. Voor organisaties met 250 of meer werknemers gold dat direct vanaf 18 februari 2023. Werkgevers met 50 tot 249 werknemers kregen een overgangstermijn tot 17 december 2023. Die termijn is verstreken. Heb je nu 50 of meer werknemers en nog geen regeling, dan loop je dus achter.

Het gaat om het aantal mensen dat in de regel bij je werkt, niet om een piek in een drukke maand. Groei je richting de 50, regel het dan op tijd. In een aantal sectoren, zoals de financiële dienstverlening, kan de plicht ook al onder de 50 werknemers gelden. Twijfel je of dat voor jou zo is, vraag het dan na bij het Huis voor Klokkenluiders of bij je toezichthouder.

Wat is een misstand?

De regeling gaat over meldingen van een vermoeden van een misstand. Kort gezegd is dat een schending van Europees recht, of een handeling of nalatigheid waarbij het maatschappelijk belang in het geding is. Denk aan het overtreden van een wettelijk voorschrift, gevaar voor de volksgezondheid, de veiligheid van mensen of het milieu, of fraude.

Een persoonlijk conflict over het eigen werk, zoals onvrede over een beoordeling of een rooster, valt er in de regel niet onder. Voor zulke kwesties is een klachtenregeling of een vertrouwenspersoon de betere route. Het helpt als je regeling dat verschil kort uitlegt, zodat medewerkers weten waar ze met welke vraag terechtkunnen.

De melder hoeft geen bewijs te leveren. Het is genoeg dat hij redelijke gronden heeft om aan te nemen dat de informatie klopt op het moment dat hij meldt. Blijkt het vermoeden later onjuist, dan blijft hij in de regel beschermd, zolang hij die redelijke gronden had.

Wat moet er in de interne meldregeling?

De wet stelt concrete eisen aan de inhoud. In de tabel staat per onderdeel wat de regeling moet regelen en hoe je dat in een kleine of middelgrote organisatie praktisch invult.

Verplichte onderdelen van de interne meldprocedure
OnderdeelWat de regeling moet regelenPraktische invulling
Manier van meldenschriftelijk en mondeling melden, en op verzoek van de melder een gesprekeen vast e-mailadres, een telefoonnummer en de mogelijkheid om een afspraak te maken
Behandelaarwie de melding ontvangt en behandelt, en wie de opvolging onafhankelijk oppakteen aangewezen persoon met een vervanger, voor als de melding over die persoon of over de directie gaat
Ontvangstbevestigingbinnen 7 dagen na de meldingeen korte bevestiging dat de melding binnen is en wat de volgende stap is
Terugkoppelinginformatie over de beoordeling binnen een redelijke termijn van maximaal 3 maandenreken voor de zekerheid vanaf de dag van de melding en zet de datum direct in de agenda
Vertrouwelijkheidde identiteit van de melder blijft geheimalleen de behandelaars weten wie er meldde; verder delen alleen met toestemming van de melder
Registratiemeldingen worden vastgelegdeen afgeschermd register, los van het gewone personeelsdossier
Extern meldeninformatie over melden bij het Huis voor Klokkenluiders en de bevoegde toezichthoudersnoem de instanties en waar de melder hun gegevens vindt

Een mondelinge melding leg je met toestemming van de melder vast, bijvoorbeeld in een kort verslag dat hij kan nalezen en aanvullen. Bewaar meldingen en verslagen afgeschermd en apart van het gewone dossier, zodat alleen de behandelaars erbij kunnen. Wat wel en niet in een dossier hoort, lees je in personeelsdossier: wat moet en mag erin.

Veel regelingen noemen daarnaast een vertrouwenspersoon of adviseur bij wie iemand eerst in vertrouwen advies kan vragen, voordat hij besluit of en hoe hij meldt. Dat is een goede aanvulling, vooral in een kleine organisatie waar iedereen elkaar kent.

Intern of extern melden: de melder kiest

Een melder mag zelf kiezen of hij eerst intern meldt of direct naar buiten gaat. Hij mag meteen melden bij het Huis voor Klokkenluiders of bij een bevoegde toezichthouder, zoals de Autoriteit Consument en Markt, de Autoriteit Financiële Markten, de Autoriteit Persoonsgegevens of De Nederlandsche Bank. Het Huis voor Klokkenluiders kan melders ook adviseren. Je mag in je regeling dus niet eisen dat iemand altijd eerst intern meldt.

Wel heb je er zelf belang bij dat medewerkers je interne regeling vertrouwen. Een melding die intern binnenkomt, kun je zelf onderzoeken en oplossen voordat er schade ontstaat. Hoe serieuzer je meldingen behandelt en hoe beter je de termijnen haalt, hoe eerder mensen voor de interne route kiezen.

Zwijgbedingen werken niet. Een afspraak die het melden van een misstand verhindert, is nietig. Dat geldt voor een bepaling in de arbeidsovereenkomst, maar ook voor een geheimhoudingsafspraak in een vaststellingsovereenkomst bij vertrek. Een gewoon geheimhoudingsbeding mag blijven staan, maar het kan een melding van een misstand niet tegenhouden. Meer over afspraken bij vertrek lees je in ontslag met wederzijds goedvinden.

Bescherming van de melder

De wet beschermt niet alleen werknemers. Ook zzp'ers, stagiairs, vrijwilligers, sollicitanten en leveranciers die via hun werk een misstand opmerken, vallen onder de bescherming. Die bescherming geldt bij een interne melding en bij een externe melding.

Je mag een melder niet benadelen omdat hij heeft gemeld. Dat benadelingsverbod is breed. Het gaat om ontslag, maar ook om bijvoorbeeld overplaatsing, een slechte beoordeling, het niet verlengen van een tijdelijk contract, het weigeren van een promotie, intimidatie of uitsluiting.

Daarbij geldt een omgekeerde bewijslast. Neem je na een melding een nadelige maatregel tegen de melder, dan moet jij aantonen dat die maatregel niets met de melding te maken heeft. Lukt dat niet, dan gaat de rechter er in de regel van uit dat er wel een verband is.

Voorbeeld: een slechte beoordeling na een melding

Een medewerker meldt in maart dat in het magazijn stelselmatig veiligheidsvoorschriften worden genegeerd. In juni krijgt hij een onvoldoende in zijn jaarbeoordeling. Stapt hij naar de rechter, dan moet jij laten zien dat die beoordeling losstaat van de melding. Dat lukt alleen met een dossier dat al voor de melding liet zien waar het werk tekortschoot: verslagen van gesprekken, gemaakte afspraken en concrete voorbeelden. Hoe je zulke gesprekken voert en vastlegt, lees je in functioneringsgesprek voeren.

Instemming van de ondernemingsraad

Voor het vaststellen, wijzigen of intrekken van de meldregeling heb je de instemming van de ondernemingsraad nodig (artikel 27 lid 1 sub m van de Wet op de ondernemingsraden). Een ondernemingsraad is vanaf 50 werknemers verplicht. Bij de meeste werkgevers die een meldregeling moeten hebben, hoort die instemming dus bij de invoering.

Heb je nog geen ondernemingsraad, of werk je met een personeelsvertegenwoordiging, vraag dan na hoe je de instemming in jouw situatie regelt. Zonder medezeggenschapsorgaan vraagt de wet in de regel de instemming van de meerderheid van de mensen die bij je werken. Leg de stappen schriftelijk vast, zodat je later kunt laten zien dat de regeling op de juiste manier is vastgesteld.

Minder dan 50 werknemers?

Werken er minder dan 50 mensen bij je, dan ben je in de regel niet verplicht een interne meldregeling te hebben. Toch is het verstandig. De bescherming van melders geldt namelijk ook in kleine organisaties: ook daar mag je iemand niet benadelen omdat hij een misstand meldt, en ook daar zijn zwijgbedingen nietig.

Een eenvoudige regeling is dan genoeg: een of twee aanspreekpunten, een vast adres om te melden, de termijnen die je aanhoudt en een verwijzing naar het Huis voor Klokkenluiders. Zo weet iedereen wat hij kan doen, en voorkom je dat een melding op de verkeerde plek blijft liggen.

Stappenplan: zo voer je de regeling in

  1. Tel je medewerkers. Kijk hoeveel mensen er in de regel bij je werken en of er in jouw sector een eigen plicht geldt.
  2. Wijs een meldpunt aan. Kies iemand die onafhankelijk kan werken, en een vervanger voor als de melding over die persoon of over de directie gaat.
  3. Stel de regeling op. Gebruik het model interne meldregeling klokkenluiders en vul de meldkanalen, namen en termijnen in.
  4. Vraag instemming. Leg de regeling voor aan de ondernemingsraad en bewaar het instemmingsbesluit.
  5. Maak de regeling bekend. Geef iedere medewerker de regeling, zet hem op een vaste plek en neem hem op in de introductie van nieuwe collega's.
  6. Richt de registratie in. Zorg voor een afgeschermde plek voor meldingen en verslagen, en voor een vaste herinnering aan de termijnen van 7 dagen en 3 maanden.
  7. Controleer je contracten. Haal bepalingen weg die het melden van misstanden lijken te verbieden, ook in je voorbeeldteksten voor vaststellingsovereenkomsten.
  8. Instrueer leidinggevenden. Leg uit hoe ze een melding herkennen, naar wie ze die doorsturen en waarom benadeling van een melder verboden is.
  9. Evalueer elk jaar. Kijk of de regeling werkt, of de termijnen zijn gehaald en of de namen en adressen nog kloppen.

Zo helpt OurDigitalContract bij je meldregeling

Leg de regeling vast en laat zien dat iedereen hem heeft ontvangen.

  • Sjablonen: zet de interne meldregeling klaar als sjabloon met invulvelden voor het meldpunt, de meldkanalen en de ingangsdatum.
  • Digitaal ondertekenen: laat medewerkers online bevestigen dat ze de regeling hebben ontvangen, met een certificaat waarin het tijdstip van ondertekening staat.
  • Personeelsdossier: bewaar de getekende ontvangstbevestiging per medewerker bij het dossier.
Let op. Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend; gebruik is voor eigen risico en verantwoordelijkheid. Wet- en regelgeving verandert; controleer altijd de actuele regels of raadpleeg een jurist voor jouw situatie.

Direct te gebruiken modellen

Gratis voorbeelden die bij dit onderwerp horen. Je vult ze in je eigen omgeving in en laat ze online ondertekenen.

Je meldregeling op orde

Stel de interne meldregeling op met het model en laat medewerkers digitaal bevestigen dat ze hem hebben ontvangen. Begin gratis.

Veelgestelde vragen

Vanaf hoeveel werknemers is een klokkenluidersregeling verplicht?

Vanaf 50 werknemers. De Wet bescherming klokkenluiders verplicht werkgevers bij wie in de regel 50 of meer mensen werken tot een interne meldprocedure. De overgangstermijn voor werkgevers met 50 tot 249 werknemers liep tot 17 december 2023 en is verstreken. In een aantal sectoren kan de plicht ook onder de 50 gelden. Voor andere kleinere werkgevers is een regeling niet verplicht, maar wel verstandig.

Binnen welke termijn moet ik reageren op een melding?

Je stuurt de melder binnen zeven dagen een ontvangstbevestiging. Daarna informeer je hem binnen een redelijke termijn van maximaal drie maanden over de beoordeling van de melding en over wat je ermee doet. Zet beide termijnen in de agenda zodra een melding binnenkomt.

Mag een werknemer direct extern melden?

Ja. De melder kiest zelf of hij eerst intern meldt of meteen naar het Huis voor Klokkenluiders of een bevoegde toezichthouder gaat. Je mag in je regeling niet eisen dat iemand altijd eerst intern meldt. Een goede interne regeling maakt de interne route wel aantrekkelijker.

Mag ik een melder ontslaan of overplaatsen?

Niet vanwege de melding. Ontslag, overplaatsing, een slechte beoordeling of intimidatie omdat iemand een misstand heeft gemeld, is verboden. Neem je na een melding toch een nadelige maatregel, dan moet jij aantonen dat die niets met de melding te maken heeft. Leg de redenen voor zulke besluiten daarom zorgvuldig vast.

Heeft de ondernemingsraad instemmingsrecht op de meldregeling?

Ja. Voor het vaststellen, wijzigen of intrekken van de interne meldregeling heb je de instemming van de ondernemingsraad nodig, op grond van artikel 27 lid 1 sub m van de Wet op de ondernemingsraden. Leg het instemmingsbesluit schriftelijk vast en bewaar het bij de regeling.

Verder lezen