Pensioen verplicht voor de werkgever: wanneer en hoe?
Er bestaat geen algemene wettelijke plicht om pensioen aan te bieden, maar voor veel werkgevers is pensioen toch verplicht via een bedrijfstakpensioenfonds. In dit artikel lees je wanneer die verplichting geldt, hoe je pensioen uitvoert en wat de Wet toekomst pensioenen betekent.
Geen algemene plicht, maar vaak toch verplicht
Anders dan veel mensen denken, is er in Nederland geen algemene wet die elke werkgever verplicht pensioen aan te bieden. Toch valt een groot deel van de werkgevers onder een verplichte pensioenregeling. Dat komt doordat voor veel bedrijfstakken een verplichtstelling geldt: bedrijven in die sector moeten hun werknemers aanmelden bij het bedrijfstakpensioenfonds. De vraag is dus niet zozeer of pensioen verplicht is, maar of jouw onderneming onder zo'n verplichtstelling valt.
Wanneer is pensioen verplicht?
Pensioen kan op verschillende manieren verplicht worden:
- Verplicht bedrijfstakpensioenfonds (bpf): voor veel sectoren, zoals de bouw, de zorg, de horeca, het vervoer en de metaal, geldt een verplichtstelling. Val je onder de werkingssfeer van zo'n fonds, dan moet je meedoen, ongeacht je eigen wensen.
- Cao: een cao kan een pensioenregeling voorschrijven.
- Toezegging aan de werknemer: heb je in de arbeidsovereenkomst of anderszins pensioen toegezegd, dan ben je aan die toezegging gebonden.
Val je onder geen van deze verplichtingen, dan mag je zelf kiezen of en hoe je pensioen aanbiedt. Veel werkgevers doen dat vrijwillig, als arbeidsvoorwaarde om medewerkers te binden.
Praktijkvoorbeeld. Een schildersbedrijf start met personeel. Omdat het onder de werkingssfeer van een verplicht bedrijfstakpensioenfonds voor de sector valt, moet de werkgever de medewerkers aanmelden bij dat fonds, ook al had hij daar zelf niet aan gedacht. Controleer daarom bij de start of jouw sector een verplichtstelling kent.
Controleer of jouw sector een verplichtstelling kent
Het is verstandig om bij het aannemen van je eerste medewerker na te gaan of je onder een verplicht pensioenfonds valt. Dit kun je nagaan via de brancheorganisatie, de cao of het pensioenfonds zelf. Meld je niet aan terwijl dat wel moet, dan kan het fonds met terugwerkende kracht premies vorderen. Dat kan flink oplopen, dus zoek dit vroeg uit.
Hoe voer je pensioen uit?
Als pensioen niet via een verplicht bpf loopt, kun je het op verschillende manieren uitvoeren:
| Uitvoerder | Kort |
|---|---|
| Bedrijfstakpensioenfonds | verplicht of vrijwillig aansluiten bij het sectorfonds |
| Verzekeraar | een pensioenregeling via een pensioenverzekeraar |
| Premiepensioeninstelling (PPI) | uitvoering van een premieregeling, zonder eigen risico-opbouw |
Bij de meeste regelingen betalen werkgever en werknemer samen de premie. Het werknemersdeel houd je in op het loon en is zichtbaar op de loonstrook.
De Wet toekomst pensioenen
Sinds 1 juli 2023 geldt de Wet toekomst pensioenen (Wtp). Die hervormt het pensioenstelsel: pensioenregelingen gaan over naar een systeem waarin de premie het uitgangspunt is (een premieregeling) en de opbouw persoonlijker wordt bijgehouden. Bestaande regelingen moeten binnen een overgangsperiode worden aangepast. Werkgevers met een eigen regeling doen er goed aan tijdig met hun uitvoerder en, waar van toepassing, de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging in gesprek te gaan over de overgang. De exacte einddatum van de overgangsperiode en de voorwaarden vind je bij je pensioenuitvoerder en de officiele bronnen.
Pensioen en de arbeidsovereenkomst
Leg in de arbeidsovereenkomst duidelijk vast of en welke pensioenregeling van toepassing is, en verwijs naar het pensioenreglement. Zo weet de medewerker waar hij aan toe is en voorkom je onduidelijkheid. Zie ook de verplichte onderdelen van de arbeidsovereenkomst.
Premie, franchise en aandachtspunten
Bij veel pensioenregelingen bouwt de werknemer pensioen op over het loon boven een drempel, de franchise. Over dat deel, de pensioengrondslag, wordt premie betaald. De gedachte achter de franchise is dat de AOW al een basisinkomen na pensionering geeft, zodat aanvullend pensioen vooral over het loon daarboven wordt opgebouwd. De verdeling van de premie tussen werkgever en werknemer verschilt per regeling; in de arbeidsvoorwaarden of het pensioenreglement staat wat geldt.
Voor werkgevers is het belangrijk pensioen tijdig en juist te administreren. Meld nieuwe medewerkers op tijd aan, geef wijzigingen in salaris of deeltijdfactor door aan de uitvoerder en informeer medewerkers over hun regeling. Werknemers hebben recht op duidelijke informatie over hun pensioen; die krijgen ze onder meer via het jaarlijkse pensioenoverzicht en het landelijke pensioenregister. Vragen over de eigen opbouw kan de medewerker stellen aan de pensioenuitvoerder.
Let ook op de fiscale grenzen. De overheid stelt een maximum aan het pensioengevend loon en aan de jaarlijkse opbouw; boven dat maximum is opbouw met belastingvoordeel niet mogelijk. Voor hogere inkomens bestaan aanvullende, vrijwillige regelingen. Omdat deze grenzen periodiek wijzigen, controleer je ze bij je uitvoerder of de officiele bronnen.
Overweeg je een pensioenregeling vrijwillig aan te bieden, weeg dan de kosten en de aantrekkingskracht op de arbeidsmarkt tegen elkaar af. Een goede regeling helpt bij het binden van personeel, maar brengt ook een langlopende verplichting mee. Laat je bij de opzet adviseren, zodat de regeling past bij je bedrijf en je begroting.
Kort samengevat
- Er is geen algemene pensioenplicht, maar veel werkgevers vallen onder een verplicht bedrijfstakpensioenfonds.
- Controleer bij de start of jouw sector een verplichtstelling kent.
- Pensioen kan lopen via een bpf, een verzekeraar of een PPI.
- Werkgever en werknemer betalen doorgaans samen de premie.
- De Wet toekomst pensioenen vraagt aanpassing van bestaande regelingen binnen een overgangsperiode.
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen financieel of juridisch advies. Raadpleeg voor jouw situatie het pensioenfonds, een pensioenadviseur of de officiele bronnen.
Zo helpt OurDigitalContract rond pensioenafspraken
Leg de pensioenafspraak duidelijk vast in je contracten.
- Sjablonen: neem een heldere pensioenpassage op in je arbeidsovereenkomst, met verwijzing naar het reglement.
- Digitaal ondertekenen: laat de medewerker het contract met pensioenafspraak online tekenen.
- Personeelsdossier: bewaar het contract en pensioenstukken versleuteld bij het dossier.
Pensioenafspraak helder in het contract
Leg de pensioenregeling duidelijk vast en laat het contract digitaal tekenen. Begin gratis.
Veelgestelde vragen
Is een werkgever verplicht pensioen aan te bieden?
Er is geen algemene wettelijke plicht, maar veel werkgevers vallen onder een verplicht bedrijfstakpensioenfonds voor hun sector. Val je daaronder, dan is aanmelden verplicht. Anders mag je zelf kiezen of en hoe je pensioen aanbiedt.
Hoe weet ik of mijn sector een verplicht pensioenfonds heeft?
Dat kun je nagaan via de brancheorganisatie, de cao of het pensioenfonds zelf. Doe dit vroeg, want als je je ten onrechte niet aanmeldt, kan het fonds met terugwerkende kracht premies vorderen.
Wie betaalt de pensioenpremie?
Bij de meeste regelingen betalen werkgever en werknemer samen de premie. Het werknemersdeel houd je in op het loon; dat is zichtbaar op de loonstrook. De precieze verdeling volgt uit de regeling of cao.
Hoe kan ik pensioen uitvoeren als er geen verplicht fonds is?
Via een bedrijfstakpensioenfonds waarbij je vrijwillig aansluit, via een pensioenverzekeraar of via een premiepensioeninstelling (PPI). Welke vorm past, hangt af van je wensen en je bedrijf; laat je hierover adviseren.
Wat verandert er door de Wet toekomst pensioenen?
Pensioenregelingen gaan over naar een systeem waarin de premie het uitgangspunt is en de opbouw persoonlijker wordt bijgehouden. Bestaande regelingen moeten binnen een overgangsperiode worden aangepast. Controleer de voorwaarden bij je uitvoerder.