Wat moet er verplicht in een arbeidsovereenkomst staan?
Een arbeidsovereenkomst hoeft niet dik te zijn, maar een aantal onderdelen moet je als werkgever wettelijk vastleggen of schriftelijk aan de medewerker meedelen. Met deze checklist weet je zeker dat je contract compleet is.
Moet een arbeidsovereenkomst schriftelijk?
Strikt genomen kan een arbeidsovereenkomst ook mondeling ontstaan: zodra iemand tegen loon voor je werkt onder jouw gezag, is er een arbeidsovereenkomst. Maar sommige afspraken zijn alleen geldig als ze schriftelijk zijn vastgelegd, zoals een proeftijd, een concurrentiebeding en een uitsluiting van loondoorbetaling bij oproepwerk. Bovendien heb je als werkgever een wettelijke informatieplicht: je moet de medewerker schriftelijk of digitaal informeren over de belangrijkste arbeidsvoorwaarden. Een compleet, ondertekend contract is dus in de praktijk onmisbaar.
De wettelijke informatieplicht: dit moet je meedelen
Op grond van artikel 7:655 BW (aangescherpt door de Wet transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden) moet je de medewerker onder meer informeren over:
- naam en woonplaats van werkgever en werknemer, en de plaats(en) waar gewerkt wordt;
- de functie of een omschrijving van de werkzaamheden;
- de datum van indiensttreding en, bij een tijdelijk contract, de duur of einddatum;
- het loon, de wijze en frequentie van uitbetaling en afzonderlijke loonbestanddelen (zoals bonussen);
- de arbeidsduur en de normale werk- en rusttijden, of bij onvoorspelbare tijdstippen de referentiedagen en -uren;
- vakantie-aanspraken en ander betaald verlof;
- de proeftijd, als die is afgesproken;
- de opzegtermijnen en de procedure bij beëindiging;
- de toepasselijke cao, de pensioenregeling en het recht op scholing;
- bij een uitzend- of oproepconstructie: de aard daarvan.
De kern van deze gegevens moet je binnen een week na de eerste werkdag verstrekken; de rest binnen een maand. Staat alles al in het ondertekende contract, dan heb je hiermee meteen aan de informatieplicht voldaan.
Veelgebruikte aanvullende bedingen
Naast de verplichte informatie neem je vaak extra afspraken op. Denk aan een proeftijdbeding, een concurrentie- of relatiebeding, een geheimhoudingsbeding, een studiekostenbeding (let op: voor verplichte opleidingen mag je geen kosten terugvorderen), een boetebeding en afspraken over nevenwerkzaamheden. Voor dat laatste geldt: een verbod op nevenwerk is alleen houdbaar met een objectieve rechtvaardigingsgrond.
Wat mag juist niet in het contract?
Sommige bepalingen zijn nietig, ook als de medewerker ervoor tekent. Voorbeelden: loon onder het wettelijk minimumloon, een proeftijd in een contract van zes maanden of korter, een concurrentiebeding in een tijdelijk contract zonder motivering, en bepalingen die verlof of ziekmelding “verbieden”. Zulke afspraken houden bij de rechter geen stand en kunnen je bovendien op boetes of claims komen te staan.
Checklist: zo maak je het contract compleet
Snelle controle voor verzending
- Alle partijgegevens, functie, startdatum en (eventuele) einddatum ingevuld
- Loon, betaalperiode, arbeidsduur en werktijden benoemd
- Vakantie, verlof, opzegtermijn en cao/pensioen vermeld
- Bedingen (proeftijd, geheimhouding, concurrentie) schriftelijk en correct geformuleerd
- Contract ondertekend vóór de eerste werkdag, door beide partijen
Gebruik je een model arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd, dan zitten deze onderdelen er standaard in en hoef je alleen de gegevens in te vullen. Laat het contract vervolgens digitaal ondertekenen en bewaar het in het personeelsdossier: zo heb je het bewijs van alle afspraken op één plek.
Direct een compleet arbeidscontract opstellen?
Kies een juridisch doordacht model, vul de gegevens in en laat online ondertekenen met een elektronische handtekening (eIDAS).
Veelgestelde vragen
Is een mondelinge arbeidsovereenkomst geldig?
Ja, een arbeidsovereenkomst kan mondeling ontstaan. Maar bedingen zoals proeftijd en concurrentiebeding zijn alleen geldig als ze schriftelijk zijn vastgelegd, en je moet de medewerker sowieso schriftelijk of digitaal over de belangrijkste arbeidsvoorwaarden informeren. Een ondertekend contract is daarom in de praktijk noodzakelijk.
Binnen welke termijn moet ik de arbeidsvoorwaarden verstrekken?
De kerngegevens (zoals loon, arbeidsduur, functie en werktijden) moet je binnen een week na de eerste werkdag schriftelijk of digitaal verstrekken. De overige gegevens, zoals verlofregelingen en pensioen, binnen een maand. Een compleet ondertekend contract vóór de startdatum dekt dit in één keer af.
Mag ik een studiekostenbeding opnemen?
Voor niet-verplichte opleidingen kan dat, onder voorwaarden zoals een redelijke terugbetalingsregeling met glijdende schaal. Voor opleidingen die wettelijk of op grond van de cao verplicht zijn, mag je géén kosten op de medewerker verhalen; die scholing moet bovendien zoveel mogelijk onder werktijd plaatsvinden.
Wat gebeurt er als een bepaling in strijd is met de wet?
Zo'n bepaling is nietig of vernietigbaar: de rechter doet alsof ze niet bestaat, terwijl de rest van het contract gewoon geldig blijft. Denk aan een te lange proeftijd of loon onder het minimum. Het is dus zinloos en riskant om ongeldige bepalingen op te nemen.