Slapend dienstverband: langdurige ziekte, transitievergoeding en compensatie
Blijft een medewerker na twee jaar ziekte in dienst zonder loon en zonder werk, dan spreken we van een slapend dienstverband. Sinds een uitspraak van de Hoge Raad moet de werkgever in beginsel meewerken aan beeindiging en de transitievergoeding betalen. Het UWV compenseert die vergoeding grotendeels. Dit artikel legt uit hoe dat werkt.
Wat is een slapend dienstverband?
Als een medewerker twee jaar ziek is, eindigt in de regel de loondoorbetalingsplicht. De werkgever mag dan, na toestemming van UWV, het dienstverband beeindigen wegens langdurige arbeidsongeschiktheid. Doet de werkgever dat niet en houdt hij de medewerker in dienst zonder loon te betalen en zonder werk te bieden, dan is het dienstverband slapend. Het bestaat nog op papier, maar er gebeurt niets meer.
De reden dat werkgevers dit deden, was vaak de transitievergoeding. Bij beeindiging na twee jaar ziekte moet de werkgever de transitievergoeding betalen. Door het dienstverband slapend te houden, kon die betaling worden uitgesteld of vermeden. Dat leidde tot veel discussie.
De uitspraak van de Hoge Raad
De Hoge Raad heeft in 2019 (het zogeheten Xella-arrest) geoordeeld dat een werkgever in beginsel niet zomaar een dienstverband slapend mag houden. Op grond van goed werkgeverschap moet de werkgever, als de werknemer daarom vraagt, in principe meewerken aan beeindiging van het slapende dienstverband en daarbij de transitievergoeding betalen. Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld als er een reeel uitzicht is op re-integratie, maar de hoofdregel is dat de werkgever moet meewerken.
Praktijkvoorbeeld. Een medewerker is na twee jaar ziekte volledig arbeidsongeschikt en ontvangt een WIA-uitkering. De werkgever heeft het dienstverband slapend gehouden. De medewerker verzoekt om beeindiging met transitievergoeding. De werkgever werkt hieraan mee, betaalt de transitievergoeding en vraagt vervolgens compensatie aan bij UWV.
Compensatie door het UWV
Om te voorkomen dat werkgevers dubbel worden belast (twee jaar loondoorbetaling en daarna de transitievergoeding), bestaat de Wet compensatie transitievergoeding. Betaalt de werkgever bij einde dienstverband wegens langdurige ziekte de transitievergoeding, dan kan hij die grotendeels terugvragen bij UWV. Belangrijke aandachtspunten:
- De compensatie geldt voor de transitievergoeding die verschuldigd is bij beeindiging wegens langdurige arbeidsongeschiktheid.
- De compensatie is doorgaans niet hoger dan de transitievergoeding die is opgebouwd tot het einde van de periode van twee jaar loondoorbetaling.
- Je vraagt de compensatie aan bij UWV; houd rekening met de aanvraagtermijnen.
| Stap | Wat gebeurt er |
|---|---|
| 1 | Na 104 weken ziekte stopt de loondoorbetaling |
| 2 | Werknemer vraagt om beeindiging met transitievergoeding |
| 3 | Werkgever werkt in beginsel mee (goed werkgeverschap) |
| 4 | Werkgever betaalt de transitievergoeding |
| 5 | Werkgever vraagt compensatie aan bij UWV |
Hoe beeindig je een slapend dienstverband?
Beeindiging kan op verschillende manieren. Vaak gebeurt het met wederzijds goedvinden via een vaststellingsovereenkomst, waarin de einddatum en de transitievergoeding worden vastgelegd. De hoogte van de transitievergoeding bereken je op de gebruikelijke manier; zie ons artikel over de transitievergoeding. Zorg voor een zorgvuldige vastlegging, zodat de aanvraag voor compensatie bij UWV soepel verloopt.
Let op de details
De regels rond compensatie en de precieze berekening zijn technisch en veranderen soms. De hoogte van de compensatie, de aanvraagtermijnen en de voorwaarden vraag je na bij UWV. Laat je bij een slapend dienstverband adviseren door een arbeidsrechtspecialist, zeker als er nog uitzicht op re-integratie is.
Aandachtspunten bij de berekening en aanvraag
Bij een slapend dienstverband speelt de vraag naar welk moment je de transitievergoeding berekent. In de rechtspraak is bepaald dat de vergoeding waaraan de werkgever moet meewerken, in beginsel wordt berekend naar het moment waarop de loondoorbetalingsplicht na twee jaar ziekte eindigde. Wacht de werkgever daarna lang met beeindigen, dan hoeft dat de vergoeding voor het deel dat voor compensatie in aanmerking komt niet verder te laten oplopen. De wettelijke rekenregels voor de transitievergoeding gelden daarbij, ongeacht leeftijd of dienstjaren. De compensatie van UWV is bovendien gemaximeerd op de transitievergoeding zoals die tot dat moment was opgebouwd, en niet hoger dan het loon dat je tijdens de twee ziektejaren hebt doorbetaald.
Vraag de compensatie op tijd aan en bewaar de onderbouwing goed: de arbeidsovereenkomst, de loonstroken, het bewijs van twee jaar ziekte, de beeindigingsstukken en het bewijs dat de transitievergoeding is betaald. Reken bij twijfel de vergoeding na met de officiele rekenhulp. Een compleet dossier voorkomt vertraging of afwijzing. Omdat de termijnen en voorwaarden kunnen wijzigen, controleer je de actuele eisen bij UWV voordat je de aanvraag indient.
Denk ook aan de menselijke kant. Een langdurig zieke medewerker verkeert vaak in onzekerheid. Duidelijkheid geven over de beeindiging en de vergoeding is niet alleen juridisch verstandig, maar ook prettiger voor de betrokkene. Voer het gesprek zorgvuldig en leg de gemaakte afspraken netjes vast.
Zorg dat de reden voor de beeindiging in de stukken past bij langdurige arbeidsongeschiktheid. De compensatieregeling is namelijk gekoppeld aan een beeindiging om die reden. Wordt het dienstverband op een andere grond beeindigd, dan kan het recht op compensatie in gevaar komen. Stem de formulering daarom zorgvuldig af.
Kort samengevat
- Een slapend dienstverband is een dienstverband dat na twee jaar ziekte blijft bestaan zonder loon en zonder werk.
- De werkgever moet in beginsel meewerken aan beeindiging als de werknemer daarom vraagt (Xella-arrest).
- Bij beeindiging is de transitievergoeding verschuldigd.
- Het UWV compenseert die vergoeding grotendeels via de Wet compensatie transitievergoeding.
- Leg de beeindiging zorgvuldig vast en vraag de compensatie tijdig aan.
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies. Raadpleeg bij een concreet dossier UWV en een arbeidsrechtadviseur.
Zo helpt OurDigitalContract bij beeindiging na ziekte
Leg de beeindiging en de vergoeding zorgvuldig en aantoonbaar vast.
- Sjablonen: stel een vaststellingsovereenkomst op met einddatum en transitievergoeding.
- Digitaal ondertekenen: laat beide partijen op volgorde tekenen met verificatie en een sluitende bewijsketen.
- Personeelsdossier: bewaar de stukken versleuteld, handig voor de compensatieaanvraag bij UWV.
Beeindiging zorgvuldig vastgelegd
Stel de vaststellingsovereenkomst op en laat die digitaal tekenen met bewijs van ontvangst. Begin gratis.
Veelgestelde vragen
Wat is een slapend dienstverband?
Een dienstverband dat na twee jaar ziekte blijft bestaan terwijl er geen loon meer wordt betaald en geen werk is. Het bestaat nog op papier, maar de werkgever heeft het niet beeindigd, vaak om de transitievergoeding uit te stellen.
Moet ik een slapend dienstverband beeindigen?
Als de werknemer daarom vraagt, moet je op grond van goed werkgeverschap in beginsel meewerken aan beeindiging en de transitievergoeding betalen. Dat volgt uit het Xella-arrest van de Hoge Raad, behoudens uitzonderingen zoals reeel uitzicht op re-integratie.
Krijg ik de transitievergoeding terug?
Grotendeels wel. Via de Wet compensatie transitievergoeding vergoedt UWV de transitievergoeding die je betaalt bij einde dienstverband wegens langdurige ziekte, doorgaans tot het bedrag dat is opgebouwd tot het einde van de twee jaar loondoorbetaling.
Hoe beeindig ik een slapend dienstverband?
Meestal met wederzijds goedvinden via een vaststellingsovereenkomst waarin de einddatum en de transitievergoeding staan. Leg alles zorgvuldig vast, zodat de aanvraag voor compensatie bij UWV soepel verloopt.
Bij wie vraag ik de compensatie aan?
Bij UWV. Houd rekening met de geldende aanvraagtermijnen en voorwaarden. Omdat de regels technisch zijn en kunnen wijzigen, controleer je de details bij UWV en laat je je zo nodig adviseren.