Getuigschrift opstellen: wat moet erin en wat mag niet?
Vraagt een vertrekkende medewerker om een getuigschrift, dan moet je dat geven, met in elk geval de aard van het werk, de arbeidsduur per dag of week en de begin- en einddatum (artikel 7:656 BW). Een oordeel over zijn werk, de manier waarop het dienstverband eindigde en de reden van jouw opzegging neem je alleen op als de medewerker daar zelf om vraagt.
Wat is een getuigschrift?
Een getuigschrift is een schriftelijke verklaring van jou als werkgever over het dienstverband van een medewerker die vertrekt. De medewerker gebruikt het bij sollicitaties, om te laten zien wat hij bij jou heeft gedaan en hoe lang. Voor een nieuwe werkgever is het een controleerbaar stuk naast het cv.
De plicht staat in artikel 7:656 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Bij het einde van de arbeidsovereenkomst moet je de medewerker op zijn verzoek een getuigschrift geven. Het initiatief ligt dus bij de medewerker: vraagt hij er niet om, dan hoef je niets te doen. Je mag het wel uit jezelf aanbieden, bijvoorbeeld als vast onderdeel van je vertrekprocedure. Hoe het dienstverband eindigt, maakt voor de plicht geen verschil: ook na een eigen opzegging, het einde van een tijdelijk contract of een ontslag kan de medewerker erom vragen.
Lever het getuigschrift zo snel mogelijk na het verzoek. De medewerker heeft het nodig om te solliciteren, en een getuigschrift dat pas maanden later komt, helpt hem weinig.
Wat moet er verplicht in?
De wet schrijft een vaste kern voor. Die kern staat er altijd in, ook als de medewerker verder niets vraagt:
- de aard van de verrichte arbeid: de functie en de belangrijkste taken;
- de arbeidsduur per dag of per week: bijvoorbeeld 32 uur per week;
- de begin- en einddatum van het dienstverband.
Daarnaast zet je er de gegevens in die het getuigschrift herkenbaar en controleerbaar maken: de naam van je bedrijf, de naam van de medewerker, de datum van afgifte en de handtekening van iemand die namens het bedrijf mag tekenen. Gebruik je eigen briefpapier, zodat een lezer ziet waar het stuk vandaan komt.
Werkte de medewerker in verschillende functies of met een wisselende arbeidsduur, beschrijf die perioden dan kort en in volgorde. Wat in het getuigschrift staat, moet kloppen met de arbeidsovereenkomst en de rest van het personeelsdossier.
Wat komt er alleen op verzoek in?
Drie onderdelen neem je alleen op als de medewerker daar zelf om vraagt:
- hoe de medewerker zijn werk heeft gedaan: een oordeel over zijn functioneren;
- hoe de arbeidsovereenkomst is afgelopen: bijvoorbeeld op eigen verzoek, met wederzijds goedvinden of door het einde van een tijdelijk contract;
- de reden van de opzegging, maar alleen als jij als werkgever hebt opgezegd.
De medewerker beslist dus zelf of een oordeel en de manier van vertrek in het getuigschrift komen. Dat beschermt hem: een getuigschrift met alleen de verplichte kern zegt niets over zijn functioneren, maar staat hem ook niet in de weg. Vraagt hij om een deel, bijvoorbeeld wel een oordeel over zijn werk maar niet de reden van vertrek, dan neem je alleen dat deel op. Zet er geen oordeel in waar hij niet om heeft gevraagd.
Vraagt de medewerker om de uitgebreide versie, dan geldt dezelfde eis als voor de rest: wat je schrijft, moet kloppen. Een uitgebreid getuigschrift is geen wervingstekst. Beschrijf concreet wat de medewerker deed en waar hij goed in was, met voorbeelden die je kunt onderbouwen, zoals verslagen van functioneringsgesprekken.
| Onderdeel | Wanneer | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Aard van het werk | Altijd | Functie en belangrijkste taken |
| Arbeidsduur per dag of week | Altijd | 32 uur per week |
| Begin- en einddatum | Altijd | 1 maart 2022 tot en met 31 oktober 2026 |
| Oordeel over het werk | Alleen op verzoek van de medewerker | Hoe hij zijn taken heeft uitgevoerd |
| Hoe het dienstverband afliep | Alleen op verzoek van de medewerker | Op eigen verzoek, met wederzijds goedvinden |
| Reden van de opzegging | Alleen op verzoek, en alleen als jij hebt opgezegd | Bedrijfseconomische redenen |
| Geheime tekens of codes | Nooit | Zie hieronder |
In de praktijk spreek je van een kort getuigschrift, met alleen de verplichte kern, en een uitgebreid getuigschrift, met een oordeel en de manier van vertrek. Voor beide staat een gratis voorbeeld klaar: het model getuigschrift en het uitgebreide getuigschrift.
Voorbeeld van een kort getuigschrift
"Hierbij verklaren wij dat mevrouw S. de Vries van 1 maart 2022 tot en met 31 oktober 2026 bij ons in dienst is geweest als administratief medewerker, voor 32 uur per week. Haar werkzaamheden bestonden uit het verwerken van inkoopfacturen, het bijhouden van de debiteurenadministratie en het beantwoorden van vragen van klanten over hun facturen. Op haar verzoek vermelden wij dat zij het dienstverband zelf heeft opgezegd."
De eerste twee zinnen vormen de verplichte kern. De derde zin staat er alleen in omdat de medewerker daarom vroeg.
Wat mag niet in een getuigschrift?
Artikel 7:656 BW trekt twee duidelijke grenzen.
Geen geheime tekens of codes
Je mag geen tekens, codes of verborgen formuleringen gebruiken die een nieuwe werkgever een oordeel moeten laten lezen dat er niet letterlijk staat. Denk aan een zin die vriendelijk klinkt maar als waarschuwing is bedoeld, of aan een afwijkend teken of kenmerk op het papier. Zo'n verborgen boodschap is niet toegestaan, ook niet als de medewerker het zelf niet zou merken.
Geen onjuiste mededelingen
Wat je schrijft, moet waar zijn. Opzettelijk onjuiste mededelingen zijn verboden, in negatieve en in positieve richting. Weiger je een getuigschrift of verklaar je iets wat niet klopt, dan kun je aansprakelijk zijn voor de schade die de medewerker daardoor lijdt, bijvoorbeeld als hij een baan misloopt. Je kunt ook aansprakelijk zijn tegenover anderen, zoals een nieuwe werkgever die op een te rooskleurig getuigschrift vertrouwde en daardoor schade heeft.
Valkuil: het lovende getuigschrift als vertrekpremie. Bij een vertrek met wederzijds goedvinden spreken werkgever en medewerker vaak af dat er een getuigschrift komt. Beloof dan geen lof die niet klopt. Spreek liever af dat het getuigschrift de verplichte gegevens bevat en verder neutraal is, of leg de tekst vooraf vast als bijlage bij de vaststellingsovereenkomst. Zo voorkom je discussie achteraf en blijf je zelf binnen de grenzen van de wet.
Een negatief getuigschrift: feitelijk, nooit beledigend
Functioneerde de medewerker niet goed en vraagt hij toch om een oordeel, dan hoef je dat oordeel niet mooier te maken dan het is. Een negatief getuigschrift mag, zolang het feitelijk is. Het mag nooit beledigend zijn, en je beschrijft geen karaktertrekken of vermoedens. Houd je aan wat je kunt aantonen, bijvoorbeeld met gespreksverslagen, een verbeterplan of een officiële waarschuwing in het dossier.
Het veiligst is kort en neutraal. Leg de medewerker uit dat een oordeel over zijn werk niet positief zal zijn, en dat hij ook kan kiezen voor een getuigschrift met alleen de verplichte kern. Komen jullie er samen niet uit, dan kan de medewerker de rechter vragen om je tot een ander getuigschrift te verplichten. Een feitelijke, onderbouwde tekst staat dan sterker dan een tekst vol bijvoeglijke naamwoorden.
Getuigschrift, referentie of werkgeversverklaring?
Drie documenten worden vaak door elkaar gehaald. Ze hebben elk een ander doel en andere regels.
| Document | Wat het is | Wanneer | Let op |
|---|---|---|---|
| Getuigschrift | Schriftelijke verklaring over het afgelopen dienstverband, voor de medewerker zelf | Bij het einde van het dienstverband, op verzoek | Wettelijke plicht (artikel 7:656 BW) met een vaste kern |
| Referentie | Mondelinge of telefonische inlichting aan een mogelijke nieuwe werkgever | Als de (oud-)medewerker ergens anders solliciteert | Alleen met toestemming van de medewerker (AVG) |
| Werkgeversverklaring | Verklaring over een lopend dienstverband, onder meer over functie en inkomen | Bijvoorbeeld bij een hypotheekaanvraag | Gaat over het heden, niet over een afgelopen dienstverband |
Bij een referentie belt een mogelijke nieuwe werkgever je om te horen hoe de medewerker functioneerde. Je deelt dan persoonsgegevens met een ander, en daarvoor heb je onder de AVG een goede grondslag nodig. Geef een referentie daarom alleen met toestemming van de medewerker, bij voorkeur schriftelijk vastgelegd met een referentie toestemmingsverklaring. Houd je ook dan aan feiten, beantwoord alleen wat voor de functie van belang is en zeg niets wat je niet in een getuigschrift zou durven zetten.
Een werkgeversverklaring geef je aan een medewerker die nog bij je werkt, bijvoorbeeld voor een hypotheek. Dat is een ander stuk, en geldverstrekkers stellen er vaak eigen eisen aan. Een voorbeeld vind je in het model werkgeversverklaring.
Stappenplan: zo stel je een getuigschrift op
- Leg het verzoek vast. Noteer wanneer de medewerker om een getuigschrift vroeg en of hij de korte of de uitgebreide versie wil. Vraag bij de uitgebreide versie welke onderdelen erin moeten.
- Haal de feiten uit het dossier. Functie, taken, arbeidsduur, begin- en einddatum en eventuele functiewijzigingen. Controleer de data met de arbeidsovereenkomst en de stukken over het vertrek.
- Kies de vorm. Begin met de verplichte kern en voeg alleen toe wat de medewerker heeft gevraagd.
- Schrijf feitelijk. Korte zinnen, concrete taken, geen overdreven lof en geen verborgen kritiek.
- Controleer op codes en onjuistheden. Lees de tekst alsof je de nieuwe werkgever bent: staat er iets wat anders begrepen kan worden dan je bedoelt?
- Laat de medewerker het concept lezen. Dat is niet verplicht, maar het voorkomt discussie achteraf.
- Onderteken en lever op. Laat iemand tekenen die namens het bedrijf mag tekenen, zet de datum erbij en geef het getuigschrift mee of stuur het op.
- Bewaar een kopie. Leg een kopie in het personeelsdossier en houd je aan de bewaartermijnen voor het personeelsdossier.
Kort samengevat
- Vraagt een medewerker bij zijn vertrek om een getuigschrift, dan moet je het geven (artikel 7:656 BW).
- Verplicht: de aard van het werk, de arbeidsduur per dag of week en de begin- en einddatum.
- Een oordeel over het werk, de manier van vertrek en de reden van jouw opzegging komen er alleen op verzoek van de medewerker in.
- Geen geheime tekens of codes en geen opzettelijk onjuiste mededelingen, positief of negatief.
- Een referentie geef je alleen met toestemming van de medewerker; een werkgeversverklaring gaat over een lopend dienstverband.
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies. Is er onenigheid over de tekst van een getuigschrift, of hangt er een geschil over het ontslag aan vast, laat je dan adviseren door een arbeidsrechtjurist.
Zo helpt OurDigitalContract bij een getuigschrift
Stel het getuigschrift op vanuit een vast sjabloon en houd het vertrek netjes bij in het dossier.
- Sjablonen met invulvelden: maak een sjabloon voor het korte en het uitgebreide getuigschrift en vul per medewerker de functie, de arbeidsduur en de data in.
- Digitaal ondertekenen: laat de medewerker een toestemmingsverklaring voor referenties online tekenen met een code per e-mail.
- Personeelsdossier: bewaar het getuigschrift bij het dossier. Medewerkers uit dienst gaan naar een apart archief met een bewaartermijn passend bij de AVG.
Direct te gebruiken modellen
Gratis voorbeelden die bij dit onderwerp horen. Je vult ze in je eigen omgeving in en laat ze online ondertekenen.
Een getuigschrift dat klopt
Stel het getuigschrift op met een vast sjabloon en bewaar het bij het dossier van de medewerker. Begin gratis.
Veelgestelde vragen
Ben ik verplicht een getuigschrift te geven?
Ja, als de medewerker er bij het einde van het dienstverband om vraagt (artikel 7:656 BW). Vraagt hij er niet om, dan hoef je het niet te geven. Het getuigschrift bevat in elk geval de aard van het werk, de arbeidsduur per dag of week en de begin- en einddatum van het dienstverband.
Mag ik in een getuigschrift zetten dat een medewerker slecht functioneerde?
Alleen als de medewerker zelf om een oordeel over zijn werk vraagt. Dat oordeel moet kloppen en feitelijk zijn, en het mag nooit beledigend zijn. Wil de medewerker geen oordeel, dan geef je een getuigschrift met alleen de verplichte gegevens.
Mag ik de reden van ontslag in het getuigschrift zetten?
Alleen op verzoek van de medewerker. Hij kan vragen om te vermelden hoe de arbeidsovereenkomst is afgelopen en, als jij hebt opgezegd, wat de reden daarvan was. Zonder dat verzoek laat je beide weg.
Wat is het verschil tussen een getuigschrift en een referentie?
Een getuigschrift is een schriftelijke verklaring die de medewerker zelf krijgt bij het einde van het dienstverband. Een referentie is een mondelinge of telefonische inlichting aan een mogelijke nieuwe werkgever. Een referentie geef je alleen met toestemming van de medewerker, omdat je persoonsgegevens met een ander deelt (AVG).
Kan ik aansprakelijk zijn voor een getuigschrift?
Ja. Weiger je een getuigschrift of zet je er opzettelijk onjuiste informatie in, dan kun je aansprakelijk zijn voor de schade van de medewerker. Je kunt ook aansprakelijk zijn tegenover anderen, zoals een nieuwe werkgever die op een te positief getuigschrift vertrouwde. Geheime tekens of codes zijn evenmin toegestaan.