HR-kennisbank

Nevenwerkzaamheden verbieden of toestaan: wat mag sinds 2022?

Sinds 1 augustus 2022 mag je een medewerker niet meer zomaar verbieden om naast zijn baan ander werk te doen: een nevenwerkzaamhedenbeding is nietig, tenzij je het kunt rechtvaardigen met een objectieve reden. Een meldplicht of toestemmingsvereiste mag wel, zolang je alleen weigert met zo'n reden, schriftelijk en met uitleg.

Laatst bijgewerkt: november 2026

Wat zegt de wet sinds augustus 2022?

Sinds 1 augustus 2022 staat in artikel 7:653a van het Burgerlijk Wetboek (BW) een regel over nevenwerkzaamheden. Die regel kwam er met de Wet implementatie EU-richtlijn transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden. De kern: een beding dat de medewerker verbiedt of beperkt om buiten zijn werktijden voor anderen te werken, is nietig. Alleen als je het verbod of de beperking kunt rechtvaardigen met een objectieve reden, blijft het overeind.

Nietig betekent dat het beding geen werking heeft. Je kunt de medewerker er niet aan houden en er geen sanctie op baseren. Dat geldt ook voor arbeidsovereenkomsten die al voor augustus 2022 waren gesloten. Staat er in je modelcontract of personeelshandboek nog een algemeen verbod op nevenwerk, pas dat dan aan. Over de andere onderdelen van deze wet lees je meer in het artikel over de Wet transparante arbeidsvoorwaarden.

Onder nevenwerkzaamheden valt werk dat de medewerker naast zijn baan bij jou doet, bijvoorbeeld:

  • een tweede baan bij een andere werkgever;
  • freelanceklussen of opdrachten als zzp'er;
  • een eigen onderneming met eigen klanten.

De regel gaat over werk buiten de werktijden die je met de medewerker hebt afgesproken. Binnen die werktijden werkt hij voor jou, en daar verandert de wet niets aan.

Welke objectieve redenen tellen?

Welke redenen als objectief gelden, staat niet in een gesloten lijst. Er zijn wel vaste voorbeelden. In de tabel zie je ze op een rij, met een situatie uit de praktijk en wat je dan kunt doen.

Objectieve redenen om nevenwerk te beperken
RedenVoorbeeld uit de praktijkWat je kunt doen
Gezondheid en veiligheidEen vrachtwagenchauffeur wil 's avonds en in het weekend ook nog als bezorger rijden en komt niet uitgerust aan het werk.De uren of de tijden van het nevenwerk beperken
Bescherming van vertrouwelijke bedrijfsinformatieEen medewerker met inzicht in jouw prijzen en klanten wil daarnaast werken voor een directe concurrent.Weigeren, of toestaan met duidelijke afspraken over geheimhouding
Integriteit van overheidsdienstenEen ambtenaar die vergunningen beoordeelt, wil aanvragers daarover betaald adviseren.Weigeren; dit speelt vooral bij overheidswerkgevers
Vermijden van belangenconflictenEen inkoper wil een eigen bedrijf beginnen dat aan jouw bedrijf gaat leveren.Weigeren, of voorwaarden stellen over klanten en opdrachten
Naleving van de ArbeidstijdenwetEen medewerker met een volle werkweek wil er een tweede baan van veel uren bij nemen.De uren van het nevenwerk beperken

Een objectieve reden moet passen bij het concrete nevenwerk van deze medewerker. Een algemene verwijzing naar "het bedrijfsbelang", of het gevoel dat iemand zich helemaal op zijn baan moet richten, is in de regel niet genoeg. Vraag je steeds af: welk risico ontstaat er door dit specifieke werk, voor mijn bedrijf of voor de medewerker zelf, en is een verbod of een beperking nodig om dat risico te voorkomen?

De rechtvaardiging hoeft niet in het beding zelf te staan. Je mag de reden ook geven op het moment dat je je op het beding beroept, bijvoorbeeld als de medewerker toestemming vraagt voor een concrete klus. Toch is het verstandig om in het contract of het personeelshandboek alvast te noemen welke redenen voor jouw bedrijf spelen. Dan weet de medewerker vooraf waar hij aan toe is.

Meldplicht en toestemming: wat mag wel?

De wet verbiedt geen afspraken die je inzicht geven in het nevenwerk van je medewerkers. Een meldplicht mag: de medewerker laat vooraf weten welk werk hij naast zijn baan wil doen. Ook een toestemmingsvereiste mag: de medewerker vraagt eerst toestemming. Het verschil met vroeger zit in wat je met de melding of de vraag doet. Je mag toestemming alleen weigeren als je daarvoor een objectieve reden hebt, en je laat dat schriftelijk en met uitleg weten.

Vraag bij een melding in elk geval naar:

  • wat voor werk het is en voor wie;
  • hoeveel uur per week of per maand;
  • op welke dagen en tijden;
  • vanaf wanneer en voor hoe lang.

Met die gegevens kun je beoordelen of er een objectieve reden is om het werk te beperken. Wil je het werk toestaan onder voorwaarden, bijvoorbeeld niet voor jouw klanten of niet meer dan een bepaald aantal uren? Bedenk dan dat ook een voorwaarde een beperking is. Ook die moet je kunnen onderbouwen met een objectieve reden. Voor de aanvraag en je besluit kun je het model toestemming nevenwerkzaamheden gebruiken.

Voorbeeld van een bepaling over nevenwerkzaamheden

"De werknemer meldt nevenwerkzaamheden vooraf schriftelijk aan de werkgever, met de aard van het werk, de opdrachtgever of werkgever, de omvang en de werktijden. De werkgever kan nevenwerkzaamheden alleen weigeren of beperken als daarvoor een objectieve reden bestaat, zoals gezondheid en veiligheid, de bescherming van vertrouwelijke bedrijfsinformatie, het vermijden van belangenconflicten of de naleving van de Arbeidstijdenwet. De werkgever deelt een weigering of beperking schriftelijk en met redenen mee."

Pas de tekst aan op je eigen bedrijf en laat bij twijfel een jurist meekijken.

Valkuil: het oude standaardbeding. Veel oudere contracten bevatten een zin als "het is de werknemer niet toegestaan zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de werkgever nevenwerkzaamheden te verrichten". Het toestemmingsvereiste zelf mag blijven, maar een weigering zonder objectieve reden houdt geen stand. Een zin als "nevenwerkzaamheden zijn niet toegestaan" is zonder objectieve reden helemaal nietig. Loop je contracten daarom na en vervang een algemeen verbod door een meldplicht met een duidelijke toets.

De Arbeidstijdenwet: uren tellen bij elkaar op

Werkt een medewerker bij meer dan een werkgever, dan wordt de arbeidstijd voor de Arbeidstijdenwet bij elkaar opgeteld. De grenzen voor de maximale arbeidstijd en de minimale rust gelden dus voor alle banen samen, niet per werkgever. De medewerker moet je informeren over het werk dat hij elders doet, zodat jij de arbeidstijden kunt bewaken.

Vraag daarom bij een melding altijd naar de uren en de werktijden. Gaan de uren samen over de grenzen heen, of komt de rust tussen twee diensten in gevaar, dan heb je een objectieve reden om het nevenwerk te beperken. Leg in dat geval vast welke uren wel kunnen, zodat de medewerker weet waar hij aan toe is.

Concurrentie en goed werknemerschap

Ook zonder beding is niet alles toegestaan. Een medewerker moet zich gedragen als goed werknemer (artikel 7:611 BW). Werk dat rechtstreeks concurreert met jouw bedrijf, zoals het bedienen van jouw klanten via een eigen bedrijf, is daarmee in strijd, ook als er niets over nevenwerk in het contract staat.

Let op het verschil met het concurrentiebeding. Een concurrentiebeding (artikel 7:653 BW) gaat over de periode na het einde van het dienstverband: het beperkt de medewerker om na zijn vertrek voor een concurrent te werken. Voor de periode tijdens het dienstverband gaat het om de regels voor nevenwerkzaamheden en om goed werknemerschap. Meer daarover lees je in het artikel over het concurrentie- en relatiebeding. Wil je vooral voorkomen dat vertrouwelijke informatie bij een ander terechtkomt, dan helpt een geheimhoudingsbeding, dat ook geldt als de medewerker ergens anders werkt.

Nevenwerk tijdens ziekte

Een medewerker die zich bij jou ziek heeft gemeld en ondertussen elders werkt: dat ligt gevoelig. Toch hoeft het niet altijd een probleem te zijn. Of het kan, hangt af van de klachten en van het soort werk. Het nevenwerk mag de re-integratie in elk geval niet belemmeren.

Stem het daarom af met de bedrijfsarts. Vraag of het nevenwerk het herstel en de terugkeer in het eigen werk in de weg staat, en leg de afspraken die daaruit volgen vast. Naar de aard van de klachten vraag je niet zelf; dat is aan de bedrijfsarts.

Wat als de medewerker zich niet aan de afspraken houdt?

Doet een medewerker nevenwerk zonder het te melden, of houdt hij zich niet aan de voorwaarden die je met een objectieve reden hebt gesteld? Begin met een gesprek. Soms weet de medewerker niet dat hij het had moeten melden, zeker als de regels in zijn contract zijn veranderd. Leg het gesprek en de afspraken vast.

Herhaalt het zich, dan kun je een officiële waarschuwing geven. In ernstige gevallen, bijvoorbeeld als de medewerker voor een concurrent werkt en vertrouwelijke informatie meeneemt, kan ontslag aan de orde zijn. Laat je dan eerst juridisch adviseren.

Een boete opleggen kan alleen als je een boetebeding hebt afgesproken dat voldoet aan artikel 7:650 BW. Zonder boetebeding is er geen boete. En een sanctie op grond van een nietig verbod houdt geen stand: zonder objectieve reden heb je geen afspraak waaraan je de medewerker kunt houden.

Stappenplan voor werkgevers

  1. Loop je contracten en je personeelshandboek na. Zoek naar een algemeen verbod op nevenwerk en vervang het door een meldplicht of een toestemmingsvereiste.
  2. Noem de redenen die voor jouw bedrijf spelen. Denk aan veiligheid, vertrouwelijke informatie, belangenconflicten en de Arbeidstijdenwet.
  3. Vraag bij elke melding de gegevens op: de aard van het werk, de opdrachtgever, de uren en de werktijden.
  4. Beoordeel per geval. Is er voor dit werk een objectieve reden om het te weigeren of te beperken?
  5. Besluit schriftelijk. Geef je toestemming, leg dat vast. Weiger of beperk je, noem dan de reden en licht die toe.
  6. Bewaar alles in het personeelsdossier. Zo kun je later laten zien dat je zorgvuldig hebt beoordeeld.
  7. Kijk opnieuw als er iets verandert. Meer uren, een andere opdrachtgever of een andere functie bij jou kan om een nieuwe beoordeling vragen.

Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies. Twijfel je of een reden voldoende is, of gaat het om een sleutelfunctie, laat het dan beoordelen door een arbeidsrechtjurist.

Zo helpt OurDigitalContract bij nevenwerkzaamheden

Leg de melding en je besluit vast, zodat je later kunt laten zien hoe je hebt beoordeeld.

  • Sjablonen met invulvelden: zet een vast formulier voor nevenwerkzaamheden klaar, met velden voor de omschrijving, de uren en de werktijden die de medewerker zelf invult op de tekenpagina.
  • Digitaal ondertekenen: laat de medewerker en daarna de werkgever in een vaste volgorde tekenen, met een code per e-mail. Het certificaat legt het tijdstip vast en koppelt de handtekening aan de exacte inhoud.
  • Personeelsdossier: bewaar de aanvraag en het besluit versleuteld bij het dossier van de medewerker.
Let op. Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend; gebruik is voor eigen risico en verantwoordelijkheid. Wet- en regelgeving verandert; controleer altijd de actuele regels of raadpleeg een jurist voor jouw situatie.

Direct te gebruiken modellen

Gratis voorbeelden die bij dit onderwerp horen. Je vult ze in je eigen omgeving in en laat ze online ondertekenen.

Nevenwerk helder geregeld

Leg de melding en je besluit over nevenwerkzaamheden vast en laat ze online ondertekenen. Begin gratis.

Veelgestelde vragen

Mag ik een tweede baan van mijn medewerker verbieden?

Alleen als je daar een objectieve reden voor hebt, zoals gezondheid en veiligheid, de bescherming van vertrouwelijke bedrijfsinformatie, het vermijden van belangenconflicten of de naleving van de Arbeidstijdenwet. Een verbod zonder zo'n reden is sinds 1 augustus 2022 nietig (artikel 7:653a BW).

Mag ik eisen dat een medewerker nevenwerk vooraf meldt?

Ja. Een meldplicht en een toestemmingsvereiste zijn toegestaan. Weiger je de toestemming, doe dat dan alleen met een objectieve reden en laat het de medewerker schriftelijk en met uitleg weten.

Moet de objectieve reden in het contract staan?

Nee. De rechtvaardiging hoeft niet in het beding zelf te staan. Je mag haar ook geven op het moment dat je je op het beding beroept. Het is wel verstandig om de redenen die voor jouw bedrijf spelen alvast te noemen, zodat de medewerker weet waar hij aan toe is.

Tellen de uren van een tweede baan mee voor de Arbeidstijdenwet?

Ja. De arbeidstijd bij verschillende werkgevers wordt bij elkaar opgeteld, en de medewerker moet je daarover informeren. Gaan de uren samen over de grenzen van de wet heen, dan is dat een objectieve reden om het nevenwerk te beperken.

Mag een zieke medewerker nevenwerk doen?

Dat hangt af van de klachten en van het werk. Stem het af met de bedrijfsarts, want het nevenwerk mag de re-integratie niet belemmeren. Leg de afspraken vast en spreek de medewerker aan als hij zich er niet aan houdt.

Verder lezen