Thuiswerken regelen: zo leg je het vast in een thuiswerkovereenkomst
Een werknemer heeft geen wettelijk recht op thuiswerken, maar een verzoek moet je wel serieus behandelen. Sta je het toe, leg dan in een thuiswerkovereenkomst vast op welke dagen, met welke middelen en tegen welke vergoeding er thuis wordt gewerkt, want ook thuis blijf je verantwoordelijk voor gezond werken en voor de beveiliging van gegevens. Hieronder lees je wat er in de afspraak hoort, wat de arboregels vragen, hoe het fiscaal zit en waar je op let als iemand vanuit het buitenland wil werken.
Heeft een werknemer recht op thuiswerken?
Nee. Er is geen wet die een werknemer het recht geeft om thuis te werken. Wel kan een werknemer op grond van de Wet flexibel werken vragen om een andere arbeidsplaats, en daar valt thuiswerken onder. Zo'n verzoek moet je serieus overwegen en met de werknemer bespreken. Wijs je het af, dan doe je dat schriftelijk en met een motivering. Hoe die procedure precies werkt, met de voorwaarden en termijnen, lees je in minder of meer uren werken en de Wet flexibel werken.
Je kunt thuiswerken ook zelf aanbieden, aan een enkele werknemer of aan het hele team. In beide gevallen loont het om de afspraken op papier te zetten. Een mondelinge afspraak lijkt soepel, maar leidt later vaak tot discussie: over de dagen, over wie de bureaustoel betaalt of over de vraag of je de regeling weer mag intrekken. Een algemene regeling voor iedereen kun je opnemen in je personeelshandboek. De individuele afspraken leg je vast in een thuiswerkovereenkomst, als aanvulling op de arbeidsovereenkomst.
Wat zet je in een thuiswerkovereenkomst?
Een thuiswerkovereenkomst is geen wettelijk verplicht document, maar wel de beste manier om verwachtingen helder te maken. Behandel in elk geval de onderwerpen uit dit overzicht.
| Onderwerp | Wat leg je vast? |
|---|---|
| Dagen | hoeveel dagen per week thuis, vaste of wisselende dagen, en wanneer de werknemer toch op kantoor moet zijn |
| Bereikbaarheid en werktijden | kernuren waarop de werknemer bereikbaar is, via welke kanalen, en dat de afspraken over werk- en rusttijden gewoon gelden |
| Werkplek | een vaste, ergonomisch ingerichte werkplek thuis en wie wat aanschaft |
| Middelen | welke laptop, telefoon of andere spullen de werknemer in bruikleen krijgt en wat er bij vertrek terug moet |
| Vergoeding | thuiswerkvergoeding per thuiswerkdag of als vast bedrag, en eventuele andere vergoedingen |
| Gegevensbescherming | beveiligde verbinding, gebruik van privé-apparaten en hoe een datalek wordt gemeld |
| Evaluatie | wanneer jullie de regeling bespreken, bijvoorbeeld na drie maanden |
| Wijziging of einde | onder welke voorwaarden en met welke termijn de regeling kan worden aangepast of beëindigd |
Valkuil. Twee jaar geleden is afgesproken dat een medewerker drie dagen per week thuiswerkt, zonder iets over wijziging of einde. Nu wil je dat iedereen vaker op kantoor is. Omdat er niets is vastgelegd, kan de medewerker zich op het standpunt stellen dat thuiswerken een arbeidsvoorwaarde is geworden die je niet zomaar eenzijdig kunt wijzigen. Een clausule over evaluatie en wijziging, met een redelijke termijn, voorkomt veel discussie. Wil je een bestaande afspraak toch aanpassen, overleg dan eerst met de medewerker en leg de nieuwe afspraak samen vast.
Arbo: je zorgplicht geldt ook aan de keukentafel
Je bent als werkgever verantwoordelijk voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden. Die zorgplicht volgt uit artikel 3 van de Arbowet en uit artikel 7:658 BW, en geldt ook als de werknemer thuis werkt. Je kunt niet in elke woonkamer meekijken, en dat hoeft ook niet. Voor thuiswerk geldt in het Arbobesluit een lichter regime, voor zogenoemde plaatsonafhankelijke arbeid. De kern daarvan:
- Een ergonomisch ingerichte werkplek. Een goede stoel, een tafel op de juiste hoogte, een geschikt beeldscherm en voldoende verlichting. Bied aan wat ontbreekt, of geef een budget en controleer dat de aanschaf aan de eisen voldoet.
- Voorlichting. Leg uit hoe de werknemer de werkplek goed instelt, hoe vaak hij pauze neemt en waar hij met klachten terechtkan.
- Thuiswerken in de RI&E. Neem thuiswerk op in je risico-inventarisatie en -evaluatie en in het plan van aanpak dat daarbij hoort.
Ook de Arbeidstijdenwet geldt thuis. Thuiswerkers lopen het risico langer door te werken dan op kantoor en minder pauze te nemen. Spreek af dat de werk- en rusttijden gelden zoals op kantoor, en dat de werknemer buiten zijn werktijden niet bereikbaar hoeft te zijn, tenzij jullie daar iets anders over afspreken.
Let daarnaast op psychosociale arbeidsbelasting. Werkdruk en isolatie vallen thuis minder op dan op kantoor. Houd regelmatig contact, ook over hoe het gaat, en neem het onderwerp op in je arbobeleid. Hoe je dat beleid samen met andere afspraken vastlegt, lees je in personeelshandboek en gedragscode opstellen.
Fiscaal: thuiswerkvergoeding en middelen
Thuiswerken brengt kosten mee, zoals energie, koffie en thee. Je mag daarvoor een onbelaste thuiswerkvergoeding per thuiswerkdag geven. Het maximale bedrag wordt jaarlijks aangepast. Het actuele bedrag, de vaste vergoeding en de combinatie met de reiskostenvergoeding staan in thuiswerkvergoeding 2026. De vergoeding is niet verplicht, tenzij je cao of je eigen regeling erin voorziet.
Voor de spullen gelden andere regels:
- Arbovoorzieningen. Een bureaustoel, een bureau of een beeldscherm voor de thuiswerkplek kun je onbelast verstrekken als ze aan de arbo-eisen voldoen.
- Noodzakelijke middelen. Een laptop, telefoon of tablet die de werknemer nodig heeft voor zijn werk, kun je onbelast geven onder het noodzakelijkheidscriterium. Wat daar precies onder valt, lees je in werkkostenregeling uitgelegd.
- Overige vergoedingen. Wat niet onder een vrijstelling valt, kun je eventueel in de vrije ruimte van de werkkostenregeling onderbrengen. Anders is het belast loon.
Spreek bij verstrekte spullen af of ze eigendom van het bedrijf blijven. Leg vast dat de werknemer ze in bruikleen krijgt, er zorgvuldig mee omgaat en ze bij vertrek inlevert. Daarvoor zijn de modellen telefoon en laptop in bruikleen en bruikleenovereenkomst bedrijfsmiddelen.
Voorbeeld: twee dagen per week thuis
Een administratief medewerker werkt op vaste dagen, dinsdag en donderdag, thuis. Je geeft hem een laptop en een telefoon in bruikleen; die vallen onder het noodzakelijkheidscriterium, omdat hij ze nodig heeft voor zijn werk. Voor de thuiswerkplek schaf je een verstelbare bureaustoel en een los beeldscherm aan die aan de arbo-eisen voldoen. Voor de twee thuiswerkdagen per week krijgt hij de onbelaste thuiswerkvergoeding, als vast bedrag per maand op basis van zijn vaste werkpatroon. Alles komt in de thuiswerkovereenkomst en de bruikleenovereenkomst, met de afspraak dat de spullen bij vertrek terug moeten.
Gegevens en beveiliging
Ook thuis gelden de AVG en je afspraken over informatiebeveiliging. De werknemer werkt met dezelfde klant- en personeelsgegevens als op kantoor, maar in een omgeving die jij niet beheert. Leg daarom vast:
- dat de werknemer werkt via een beveiligde verbinding, bijvoorbeeld de beveiligde omgeving van het bedrijf;
- dat privé-apparaten en privé-opslag, zoals een eigen cloudaccount of usb-stick, alleen worden gebruikt als dat is afgesproken;
- dat de werknemer afgeschermd werkt: scherm vergrendelen bij weglopen, geen huisgenoten die meekijken of meeluisteren bij vertrouwelijke gesprekken, en papieren veilig opbergen;
- dat een (mogelijk) datalek direct intern wordt gemeld, zodat jij kunt beoordelen of je het moet melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
Wil je controleren of thuiswerkers echt werken, wees dan terughoudend. Software die de activiteit van werknemers meet, bijvoorbeeld via toetsaanslagen of schermafbeeldingen, mag je alleen inzetten als dat proportioneel is en je het vooraf aankondigt. Heb je een ondernemingsraad, dan heb je voor zo'n systeem zijn instemming nodig. Stuur liever op resultaten en afspraken dan op het aantal muisklikken.
Thuiswerken vanuit het buitenland
Wil een werknemer een tijd vanuit het buitenland werken, of woont hij over de grens, dan heeft dat gevolgen voor de belasting en de sociale zekerheid. Mogelijk moet je dan loonheffingen of premies in een ander land afdragen. Binnen de EU geldt sinds 1 juli 2023 een kaderovereenkomst voor grensoverschrijdend telewerk. Werkt iemand minder dan 50 procent via telewerk in zijn woonland, dan kan de sociale zekerheid van het werkland blijven gelden. Dat geldt voor de landen die aan de overeenkomst meedoen en alleen met een A1-verklaring.
Laat elke buitenlandsituatie daarom vooraf toetsen, door je salarisadministratie of een adviseur. Neem in de thuiswerkovereenkomst op dat werken vanuit het buitenland alleen mag na jouw voorafgaande schriftelijke toestemming, ook voor korte periodes.
Stappenplan: thuiswerken goed regelen
- Bepaal je beleid: voor welke functies thuiswerken kan en hoeveel dagen, en leg dat vast in je personeelshandboek.
- Behandel een verzoek zorgvuldig: overweeg het serieus, bespreek het en motiveer een afwijzing schriftelijk.
- Neem thuiswerken op in je RI&E en zorg voor een ergonomische werkplek en voorlichting.
- Regel de middelen en leg de bruikleen vast.
- Bepaal de vergoeding en geef die door aan je salarisadministratie.
- Maak afspraken over beveiliging, het gebruik van privé-apparaten en het melden van datalekken.
- Leg alles vast in een thuiswerkovereenkomst, met een evaluatiemoment en een regeling voor wijziging of einde, en laat die ondertekenen.
- Evalueer op het afgesproken moment en houd contact over werkdruk en welzijn.
Een kant-en-klare basis vind je in het model thuiswerkovereenkomst. Pas het aan op je eigen afspraken en laat het door beide partijen ondertekenen.
Zo helpt OurDigitalContract bij thuiswerkafspraken
Leg thuiswerken en de spullen die erbij horen aantoonbaar vast.
- Sjablonen: zet het model thuiswerkovereenkomst klaar als sjabloon met invulvelden voor de thuiswerkdagen, de bereikbaarheid en de vergoeding.
- Digitaal ondertekenen: laat de thuiswerkovereenkomst en de bruikleenovereenkomst online tekenen; de werknemer bevestigt met een code per e-mail en het certificaat legt het tijdstip van ondertekening vast.
- Personeelsdossier: bewaar per medewerker de getekende thuiswerkafspraak en de bruikleenafspraken bij elkaar, zodat je bij vertrek weet wat er terug moet.
Direct te gebruiken modellen
Gratis voorbeelden die bij dit onderwerp horen. Je vult ze in je eigen omgeving in en laat ze online ondertekenen.
Thuiswerken helder geregeld
Gebruik het model thuiswerkovereenkomst en laat het digitaal ondertekenen. Begin gratis.
Veelgestelde vragen
Heeft een werknemer recht op thuiswerken?
Nee, er is geen wettelijk recht op thuiswerken. Een verzoek valt wel onder de Wet flexibel werken als aanpassing van de arbeidsplaats. Je moet het serieus overwegen en erover overleggen, en een afwijzing geef je schriftelijk en met een motivering.
Ben ik als werkgever verantwoordelijk voor de thuiswerkplek?
Ja. Je zorgplicht voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden geldt ook thuis. Zorg voor een ergonomisch ingerichte werkplek met een goede stoel, tafel, beeldscherm en verlichting, geef voorlichting en neem thuiswerken op in je risico-inventarisatie en -evaluatie.
Welke thuiswerkkosten kan ik onbelast vergoeden?
Per thuiswerkdag kun je een onbelaste thuiswerkvergoeding geven tot een bedrag dat jaarlijks wordt aangepast. Een laptop of telefoon die nodig is voor het werk kun je onbelast verstrekken onder het noodzakelijkheidscriterium, en arbovoorzieningen thuis zijn onbelast als ze aan de arbo-eisen voldoen.
Mag ik controleren wat een thuiswerker doet?
Alleen als dat proportioneel is en je het vooraf aankondigt. Software die de activiteit van werknemers meet, moet in verhouding staan tot het doel. Heb je een ondernemingsraad, dan heb je voor zo'n systeem zijn instemming nodig.
Mag een werknemer vanuit het buitenland thuiswerken?
Alleen als je dat vooraf hebt afgesproken. Werken vanuit het buitenland kan gevolgen hebben voor belasting en sociale zekerheid. Door een kaderovereenkomst die sinds 1 juli 2023 binnen de EU geldt, kan bij minder dan 50 procent telewerk in het woonland de sociale zekerheid van het werkland blijven gelden, met een A1-verklaring. Laat elke situatie vooraf toetsen.