Minder of meer uren werken: zo behandel je een verzoek onder de Wet flexibel werken
Vraagt een werknemer om minder of meer uren of andere werktijden, dan moet je dat verzoek volgens de Wet flexibel werken serieus behandelen en op tijd schriftelijk beslissen. Weigeren mag alleen bij een zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang, en beslis je niet uiterlijk een maand voor de ingangsdatum, dan gaat de aanpassing vanzelf in zoals gevraagd. Voor een verzoek om thuis te werken ligt de lat lager. Hieronder lees je de voorwaarden, de termijnen en hoe je een verzoek netjes afhandelt.
Wat regelt de Wet flexibel werken?
De Wet flexibel werken (Wfw) geeft werknemers het recht om hun werkgever te vragen hun arbeidsvoorwaarden op drie punten aan te passen: de arbeidsduur (minder of meer uren), de werktijden (op welke tijden of dagen ze werken) en de arbeidsplaats (waar ze werken, bijvoorbeeld thuis). De wet geeft geen recht op een ja. Wel moet je als werkgever het verzoek volgens vaste regels behandelen, en je mag alleen om goede redenen weigeren.
De wet is bedoeld om werk en privé beter te combineren. Denk aan minder werken na de geboorte van een kind, meer uren omdat iemand meer wil verdienen, of later beginnen omdat de kinderen naar school moeten. Voor jou is het belangrijk te weten welke toets bij welk soort verzoek hoort, want die verschilt per onderdeel.
Wanneer mag een werknemer een verzoek doen?
Een werknemer kan een beroep doen op de Wet flexibel werken als aan deze voorwaarden is voldaan:
- Je hebt 10 of meer werknemers. Heb je er minder, dan geldt de wettelijke procedure niet. Je moet dan wel een eigen regeling hebben voor aanpassing van de arbeidsduur. Leg die bijvoorbeeld vast in je personeelshandboek.
- De werknemer is lang genoeg in dienst. Op de gewenste ingangsdatum werkt hij ten minste 26 weken bij je.
- Het verzoek is schriftelijk. Een brief of e-mail is genoeg, een vraag bij de koffieautomaat niet.
- Het verzoek is op tijd. De werknemer dient het in ten minste 2 maanden voor de gewenste ingangsdatum.
- Niet te vaak. In de regel kan een werknemer maximaal een keer per jaar een verzoek doen.
Een goed verzoek noemt de gewenste ingangsdatum en wat er precies moet veranderen: hoeveel uur meer of minder, welke werktijden of welke werkplek. Bij minder of meer uren is het handig als de werknemer ook aangeeft over welke dagen hij de uren wil verdelen. Is iets onduidelijk, vraag dan meteen om een aanvulling, zodat je de tijd tot je beslissing goed kunt gebruiken.
Voldoet een verzoek niet aan de voorwaarden, dan hoef je het niet volgens de wet te behandelen. Je mag er natuurlijk wel gewoon over praten. Een goed gesprek levert vaak meer op dan een formele afwijzing, en een tevreden werknemer blijft langer.
De termijnen: wanneer moet je beslissen?
Na ontvangst van het verzoek ga je met de werknemer in overleg. Daarna beslis je schriftelijk, en wel uiterlijk een maand voor de gewenste ingangsdatum. Beslis je niet op tijd, dan wordt de arbeidsduur of de werktijd aangepast zoals de werknemer heeft gevraagd. Je verliest dan de mogelijkheid om te weigeren, ook als je daar een goede reden voor had.
Rekenvoorbeeld termijnen. Een werknemer mailt op 1 maart dat hij vanaf 1 mei 32 in plaats van 40 uur per week wil werken. Het verzoek is op tijd, want er zitten 2 maanden tussen. Je hebt tot uiterlijk 1 april om schriftelijk te beslissen. Plan het gesprek dus in de eerste helft van maart, zodat je daarna nog tijd hebt om de gevolgen voor het rooster te bekijken. Laat je 1 april verstrijken zonder besluit, dan werkt hij vanaf 1 mei 32 uur.
Wanneer mag je weigeren?
De toets hangt af van wat de werknemer vraagt. Bij arbeidsduur en werktijden geldt een strenge toets: je mag alleen weigeren als er zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen tegen het verzoek zijn. Bij de arbeidsplaats is de toets lichter.
| Verzoek | Toets | Voorbeelden van een geldige reden |
|---|---|---|
| Minder uren | zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang | ernstige problemen bij het herbezetten van de vrijgekomen uren, op het gebied van veiligheid of van roostertechnische aard |
| Meer uren | zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang | onvoldoende werk, geen formatieruimte of geen financiële ruimte |
| Andere werktijden | zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang | je maakt concreet waarom de gevraagde tijden niet passen, bijvoorbeeld in het rooster |
| Andere arbeidsplaats | serieus overwegen, overleggen en schriftelijk motiveren | geen zwaarwegend belang nodig; een schriftelijke motivering is genoeg |
Een zwaarwegend belang is meer dan "het komt nu niet goed uit". Je moet concreet kunnen maken wat er misgaat als je het verzoek toewijst. Denk bij minder uren aan een specialistische functie waarvoor je voor de vrijgekomen uren niemand kunt vinden, of aan een rooster dat met minder uren niet meer sluitend te krijgen is. Bij meer uren kun je wijzen op onvoldoende werk of op een budget zonder ruimte. Onderbouw dat met feiten, zoals de bezetting, het rooster of de begroting.
Wijs je af, dan doe je dat schriftelijk en met redenen. Een afwijzing zonder uitleg, of met alleen een algemene zin, houdt bij een geschil vaak geen stand. Kijk ook of een tussenoplossing mogelijk is: de aanpassing op een later moment, een kleinere aanpassing of eerst een proefperiode. Spreek je zoiets samen af, leg het dan net zo zorgvuldig vast.
Thuiswerken: een verzoek om een andere arbeidsplaats
Vraagt een werknemer om (deels) thuis te werken, dan gaat het om een aanpassing van de arbeidsplaats. Je moet zo'n verzoek serieus overwegen en er met de werknemer over overleggen. Je mag het afwijzen, maar dan schriftelijk en met een motivering. Een zwaarwegend belang is hier niet nodig. Het wetsvoorstel Werken waar je wilt, dat de toets voor thuiswerken zwaarder zou maken, is in 2023 door de Eerste Kamer verworpen. De lichtere toets is dus gebleven.
Stem je in, leg dan vast op welke dagen de werknemer thuiswerkt, welke spullen hij van je krijgt en welke vergoeding je geeft. Dat kan met het model thuiswerkovereenkomst. Over de onbelaste vergoeding lees je meer in thuiswerkvergoeding 2026. Houd er rekening mee dat je ook bij thuiswerken verantwoordelijk blijft voor goede arbeidsomstandigheden.
Bescherming van de werknemer en de rol van de cao
Je mag de arbeidsovereenkomst niet opzeggen omdat de werknemer een verzoek op grond van de Wet flexibel werken heeft gedaan. Een werknemer moet zijn wens dus zonder risico kunnen uitspreken. Behandel een verzoek zakelijk en houd je beslissing los van andere kwesties, zoals een lopend verschil van mening over zijn functioneren.
Kijk ook in je cao. Een cao kan voor meer uren, werktijden en arbeidsplaats eigen regels geven, ook als die afwijken van de wet. Voor een verzoek om minder uren kan dat in de regel niet; daar blijft de wettelijke regeling gelden.
Voor wie geldt de wet niet, en wat zijn de alternatieven?
AOW-gerechtigden. De Wet flexibel werken geldt niet voor werknemers die de AOW-leeftijd hebben bereikt. Vraagt zo'n werknemer om minder uren, dan hoef je de wettelijke procedure niet te volgen. Je kunt er wel samen een nieuwe afspraak over maken. Lees meer in AOW-gerechtigde in dienst.
Oproepkrachten. Werkt iemand op oproepbasis, dan spelen andere regels een grotere rol, zoals het aanbod van een vaste arbeidsomvang. Lees daarover nulurencontract en het aanbod van vaste uren en min-max contract uitgelegd.
Jij wilt de uren veranderen. Wil jij als werkgever de uren aanpassen, dan is de Wet flexibel werken niet de route. Daarvoor heb je in de regel instemming van de werknemer nodig; zie arbeidsovereenkomst wijzigen.
Tijdelijk minder werken voor een kind. Wil een werknemer tijdelijk minder werken om voor een kind te zorgen, dan kan ook ouderschapsverlof passen. Dat is een apart recht met eigen regels; zie het overzicht van verlofregelingen.
Wat verandert er als je het verzoek toewijst?
Een urenwijziging werkt door in meer dan het salaris. Loop deze punten na en leg ze vast:
- Het brutosalaris gaat naar rato mee met het nieuwe aantal uren.
- De opbouw van vakantiedagen verandert mee. Het wettelijke minimum is per jaar vier keer het aantal uren dat de werknemer per week werkt; al opgebouwde uren blijven staan. Zie vakantiedagen berekenen.
- Vakantiegeld, pensioenopbouw en andere naar rato vastgestelde aanspraken bewegen mee. Vraag bij twijfel je pensioenuitvoerder wat er verandert.
- Spreek concreet af op welke dagen en tijden de nieuwe uren vallen.
- Maak duidelijk of de wijziging blijvend is of tijdelijk tot een einddatum.
Voorbeeld: van 40 naar 32 uur
Een medewerker werkt 40 uur per week en gaat met jouw instemming naar 32 uur. Zijn brutosalaris wordt vier vijfde van het oude bedrag. Zijn wettelijke vakantie-uren gaan op jaarbasis van 160 naar 128 uur, vier keer de nieuwe wekelijkse arbeidsduur, vanaf de ingangsdatum. De uren die hij al had opgebouwd, worden niet herrekend. Je legt de nieuwe uren, de werkdagen en het aangepaste salaris vast met het model wijziging arbeidsduur.
Stappenplan: zo handel je een verzoek af
- Bevestig de ontvangst en noteer de datum van het verzoek en de gewenste ingangsdatum.
- Controleer de voorwaarden: het aantal werknemers, 26 weken in dienst, schriftelijk, 2 maanden vooraf en geen eerder verzoek in het afgelopen jaar.
- Reken de uiterste beslisdatum uit, een maand voor de ingangsdatum, en zet die in je agenda.
- Voer het gesprek. Vraag naar de reden en bespreek wat de aanpassing betekent voor het team en het rooster.
- Weeg de belangen af. Overweeg je af te wijzen, verzamel dan de feiten die je belang onderbouwen.
- Beslis schriftelijk, met redenen als je het verzoek (deels) afwijst.
- Wijs je toe, leg de nieuwe afspraak vast, laat die ondertekenen en geef de wijziging door aan je salarisadministratie.
- Bewaar het verzoek, je besluit en de getekende afspraak in het personeelsdossier.
Zo helpt OurDigitalContract bij een urenwijziging
Leg de nieuwe afspraak over uren, werktijden of thuiswerken aantoonbaar vast.
- Sjablonen: zet het model wijziging arbeidsduur klaar als sjabloon met invulvelden voor de nieuwe uren, de werkdagen en de ingangsdatum.
- Digitaal ondertekenen: laat de werknemer de wijziging online tekenen; hij bevestigt met een code per e-mail en het certificaat legt het tijdstip van ondertekening vast.
- Personeelsdossier: bewaar het verzoek, je schriftelijke besluit en de getekende wijziging per medewerker bij elkaar.
Direct te gebruiken modellen
Gratis voorbeelden die bij dit onderwerp horen. Je vult ze in je eigen omgeving in en laat ze online ondertekenen.
Een urenwijziging snel en netjes vastleggen
Gebruik het model wijziging arbeidsduur en laat het digitaal ondertekenen. Begin gratis.
Veelgestelde vragen
Mag ik een verzoek om minder uren weigeren?
Alleen als er zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen tegen het verzoek zijn, bijvoorbeeld ernstige problemen bij het herbezetten van de vrijgekomen uren, op het gebied van veiligheid of van roostertechnische aard. De afwijzing geef je schriftelijk en met redenen. Dit geldt als je 10 of meer werknemers hebt en het verzoek aan de wettelijke voorwaarden voldoet.
Wat gebeurt er als ik niet op tijd beslis over een verzoek?
Beslis je niet uiterlijk een maand voor de gewenste ingangsdatum, dan wordt de arbeidsduur of de werktijd aangepast zoals de werknemer heeft gevraagd. Je kunt dan niet meer weigeren. Reken daarom direct na ontvangst de uiterste beslisdatum uit.
Geldt de Wet flexibel werken ook voor een werkgever met minder dan 10 werknemers?
De wettelijke procedure geldt pas vanaf 10 werknemers. Heb je er minder, dan moet je wel een eigen regeling hebben voor aanpassing van de arbeidsduur. Kijk daarnaast in je cao, want die kan eigen afspraken bevatten.
Moet ik een verzoek om thuis te werken toestaan?
Nee. Je moet het verzoek wel serieus overwegen en erover overleggen met de werknemer. Wijs je af, dan doe je dat schriftelijk en met een motivering. Een zwaarwegend belang is bij de arbeidsplaats niet nodig. Het wetsvoorstel Werken waar je wilt is in 2023 door de Eerste Kamer verworpen.
Hoe vaak mag een werknemer een verzoek indienen?
In de regel maximaal een keer per jaar. De werknemer moet op de gewenste ingangsdatum ten minste 26 weken in dienst zijn en het verzoek schriftelijk indienen, ten minste 2 maanden voor die datum. Voor werknemers die de AOW-leeftijd hebben bereikt, geldt de wet niet.