Vakantiedagen berekenen: zo bepaal je het aantal per medewerker
Hoeveel vakantiedagen een medewerker krijgt, hangt af van het aantal gewerkte uren. De wettelijke basisregel is simpel: vier keer de wekelijkse arbeidsduur. Maar bij parttimers, oproepkrachten en vervaltermijnen wordt het al snel rekenen. Dit artikel zet de regels op een rij, met voorbeelden.
Wettelijk minimum: vier keer de wekelijkse arbeidsduur
Elke werknemer heeft wettelijk recht op vakantie van minimaal vier keer de overeengekomen arbeidsduur per week. Werkt iemand 40 uur per week, dan is het wettelijk minimum 4 × 40 = 160 vakantie-uren per jaar, oftewel 20 dagen van 8 uur. Werkt iemand 5 dagen per week, dan komt dat neer op 20 vakantiedagen.
Het recht wordt opgebouwd naar rato van de gewerkte periode: wie halverwege het jaar in dienst komt, bouwt over dat jaar de helft op. Tijdens vakantie betaal je het loon gewoon door.
Wettelijke versus bovenwettelijke vakantiedagen
Alles boven het wettelijk minimum heet bovenwettelijk. Veel cao's en arbeidscontracten geven bijvoorbeeld 24 of 25 dagen bij een fulltime dienstverband; de dagen 21 tot en met 25 zijn dan bovenwettelijk. Het onderscheid is belangrijk, want er gelden verschillende regels:
| Wettelijke dagen | Bovenwettelijke dagen | |
|---|---|---|
| Vervaltermijn | Een half jaar na het opbouwjaar | Vijf jaar (verjaring) |
| Uitbetalen tijdens dienstverband | Niet toegestaan | Mag, als het contract of de cao dat toelaat |
| Bron | De wet | Cao of arbeidsovereenkomst |
Leg het aantal vakantiedagen altijd expliciet vast in het contract; het hoort bij de verplichte informatie in de arbeidsovereenkomst.
Vakantiedagen berekenen bij parttime en onregelmatige uren
Bij parttimers geldt exact dezelfde formule, maar dan met hun eigen uren. Reken bij voorkeur in uren in plaats van dagen; dat voorkomt discussies bij wisselende werkdagen.
Voorbeeld. Fatima werkt 24 uur per week. Haar wettelijke minimum is 4 × 24 = 96 vakantie-uren per jaar. Geeft het bedrijf fulltimers 25 dagen (200 uur), dan krijgt Fatima naar rato 24/40 × 200 = 120 uur, waarvan 96 wettelijk en 24 bovenwettelijk.
Bij onregelmatige uren (bijvoorbeeld wisselend 20 tot 32 uur) reken je over het gemiddelde van de daadwerkelijk gewerkte uren.
Vakantiedagen bij nul-uren- en min-max-contracten
Ook oproepkrachten bouwen vakantie op: over elk gewerkt uur ongeveer 0,0769 vakantie-uur (bij het wettelijk minimum: 4 weken op 52 weken). Wie in een maand 60 uur werkt, bouwt dus ruim 4,6 vakantie-uren op. Sommige werkgevers betalen bij oproepkrachten de vakantie-uren maandelijks uit bovenop het loon; doe dat alleen als cao en contract dat toestaan en vermeld het altijd apart op de loonstrook. Meer over de spelregels bij oproepcontracten lees je in nul-urencontract: de regels.
Vervaltermijnen: wanneer vervallen vakantiedagen?
Wettelijke vakantiedagen vervallen in de regel een half jaar na het jaar van opbouw: dagen uit dit kalenderjaar vervallen dus op 1 juli van het volgende jaar. Let op: als werkgever moet je medewerkers tijdig en concreet waarschuwen dat dagen dreigen te vervallen en ze in staat stellen die op te nemen. Doe je dat niet aantoonbaar, dan vervallen de dagen volgens vaste rechtspraak niet. Bovenwettelijke dagen verjaren pas na vijf jaar.
Vakantiedagen bij uitdiensttreding uitbetalen
Gaat een medewerker uit dienst, dan betaal je alle opgebouwde maar niet-opgenomen vakantiedagen uit — wettelijk én bovenwettelijk. De waarde per uur is het bruto uurloon inclusief vaste looncomponenten zoals vakantiegeld. Vermeld het saldo en de uitbetaling in de eindafrekening.
Rekenvoorbeelden
- Fulltime (40 uur), wettelijk minimum: 4 × 40 = 160 uur = 20 dagen.
- Parttime (32 uur), contract met 25 fulltime-dagen: 32/40 × 200 = 160 uur = 20 dagen van 8 uur.
- Oproepkracht, 500 gewerkte uren per jaar: 500 × 0,0769 ≈ 38,5 vakantie-uren.
- Half jaar in dienst (36 uur/week): 0,5 × 4 × 36 = 72 uur.
Vergeet naast de dagen ook het vakantiegeld niet: dat is een aparte verplichting van minimaal 8% van het brutoloon.
Vakantiedagen goed vastleggen in het contract?
Stel arbeidscontracten op met heldere vakantieafspraken en laat ze digitaal ondertekenen. Begin gratis, zonder creditcard.
Veelgestelde vragen
Hoeveel vakantiedagen is het wettelijk minimum?
Vier keer de overeengekomen arbeidsduur per week. Bij een fulltime werkweek van 40 uur is dat 160 vakantie-uren (20 dagen), bij 24 uur per week 96 uur. Alles wat je daarbovenop afspreekt in cao of contract is bovenwettelijk.
Bouwt een zieke medewerker vakantiedagen op?
Ja. Tijdens ziekte loopt de opbouw van wettelijke vakantiedagen volledig door, ook bij langdurig verzuim. Voor bovenwettelijke dagen kunnen in de cao of het contract afwijkende afspraken staan.
Mag ik vakantiedagen uitbetalen in plaats van laten opnemen?
Wettelijke vakantiedagen mag je tijdens het dienstverband niet uitbetalen; die zijn bedoeld om echt te rusten. Bovenwettelijke dagen mag je wel uitbetalen als contract of cao dat toelaat. Bij uitdiensttreding betaal je het volledige resterende saldo uit.
Wanneer vervallen niet-opgenomen vakantiedagen?
Wettelijke dagen vervallen in de regel een half jaar na het opbouwjaar (op 1 juli), maar alleen als je de medewerker aantoonbaar en tijdig hebt gewaarschuwd en de kans hebt gegeven ze op te nemen. Bovenwettelijke dagen verjaren pas na vijf jaar.