HR-kennisbank

Schorsen of op non-actief stellen: wanneer kan het en hoe doe je het zorgvuldig?

Een medewerker schorsen of op non-actief stellen kan alleen met een goede reden, zo kort mogelijk en na hoor en wederhoor. Het loon loopt in die periode gewoon door. Hieronder lees je wanneer de maatregel standhoudt, wat je in de brief zet en hoe je de medewerker en het team in die periode behandelt.

Laatst bijgewerkt: november 2026

Schorsing en non-actiefstelling: wat is het verschil?

Met beide maatregelen haal je een medewerker tijdelijk uit het werk. Hij komt niet naar zijn werkplek en doet zijn taken niet, maar blijft gewoon in dienst. Het verschil zit in het doel:

  • Schorsing is disciplinair. Je reageert op iets wat de medewerker zou hebben gedaan.
  • Op non-actiefstelling is een ordemaatregel. Je schept rust of ruimte, bijvoorbeeld tijdens een onderzoek of als de verhoudingen ernstig verstoord zijn.

In de praktijk lopen de woorden door elkaar. Voor de eisen in dit artikel maakt het weinig uit welk woord je gebruikt. Het gaat erom dat je de maatregel goed kunt onderbouwen.

Geen wettelijke regeling, wel grenzen

Er is geen wetsartikel dat schorsing of non-actiefstelling regelt. De grondslag ligt in twee algemene regels. Het instructierecht (artikel 7:660 BW) geeft je het recht om aanwijzingen te geven over het werk. Goed werkgeverschap (artikel 7:611 BW) bepaalt hoe je dat doet: zorgvuldig en met oog voor de belangen van de medewerker. Regelt je cao of je personeelshandboek de schorsing, volg die regels dan.

Schorsen is een zwaar middel. Een medewerker die ineens niet meer op het werk mag komen, loopt reputatieschade op, ook als later blijkt dat er niets aan de hand was. Collega's en klanten trekken hun eigen conclusies. Gebruik de maatregel daarom alleen:

  • bij een goede reden;
  • na een belangenafweging: weegt het belang van het bedrijf zwaarder dan het nadeel voor de medewerker, en is er geen lichtere oplossing, zoals tijdelijk ander werk?
  • zo kort mogelijk;
  • met hoor en wederhoor: je vertelt de medewerker wat er speelt, laat hem reageren en legt zijn reactie vast.

Het loon loopt door

Tijdens een schorsing of non-actiefstelling betaal je het loon door. Dat volgt uit artikel 7:628 BW: een medewerker die niet werkt, houdt recht op loon, tenzij het niet-werken in redelijkheid voor zijn rekening komt. Bij een schorsing is dat niet zo. De Hoge Raad oordeelde al in 2003 dat een schorsing in de risicosfeer van de werkgever ligt, ook als de medewerker er zelf aanleiding voor gaf. Jij besluit immers dat hij niet mag werken.

Loon inhouden als sanctie kan alleen als de cao of een schriftelijke overeenkomst dat toelaat, en zelfs dan is het juridisch kwetsbaar. Overweeg je het toch, vraag dan eerst een jurist om advies. Ga er in de praktijk van uit dat het loon en de andere arbeidsvoorwaarden gewoon doorlopen, en zet dat ook in de brief.

Wanneer is schorsen gerechtvaardigd?

In de praktijk houdt een schorsing of non-actiefstelling vooral stand in deze situaties:

  • Een ernstig vermoeden van misdragingen dat onderzoek vraagt, zoals fraude, diefstal of grensoverschrijdend gedrag. De maatregel geeft ruimte om de feiten uit te zoeken zonder dat de medewerker op de werkvloer is.
  • Veiligheid. De aanwezigheid van de medewerker vormt een risico voor de veiligheid op het werk.
  • Ernstig verstoorde verhoudingen, waarbij samenwerken tijdelijk niet gaat en eerst rust nodig is.
  • De voorbereiding van ontslag op staande voet. Je onderzoekt of er een dringende reden is en wilt de medewerker in die tijd niet op het werk.

Bij dat laatste moet het onderzoek voortvarend verlopen, want een ontslag op staande voet moet onverwijld worden gegeven. Laat je de zaak liggen, dan houdt een later ontslag mogelijk geen stand. Laat de medewerker weten dat je de zaak onderzoekt en dat ontslag op staande voet kan volgen. Hoe je dat verder aanpakt, lees je in ontslag op staande voet.

Schorsen is niet bedoeld als straf voor een lichte overtreding, zoals een keer te laat komen. Daarvoor is een gesprek of een officiële waarschuwing geschikter. Het is ook geen vervanging van een verbetertraject als iemand onvoldoende functioneert: thuis zitten verbetert het werk niet.

Schorsen of iets anders?
SituatieSchorsing of non-actiefstelling?Wat past (ook)
Vermoeden van fraude of diefstalvaak passend, voor de duur van het onderzoeksnel en zorgvuldig onderzoek, hoorgesprek
Melding van grensoverschrijdend gedragvaak passend, om rust te scheppen tijdens het onderzoekonderzoek met hoor en wederhoor
Risico voor de veiligheidpassend als het risico niet op een lichtere manier weg te nemen istijdelijk ander werk als dat volstaat
Ernstig verstoorde verhoudingensoms, als tijdelijke ordemaatregelgesprek over het vervolg
Onderzoek naar een dringende redenpassend, als je voortvarend onderzoektonverwijld beslissen over ontslag op staande voet
Lichte overtredingniet passendgesprek of officiële waarschuwing
Onvoldoende functionerenniet passendverbetertraject
Ziekteweinig zinvoloverleg met de bedrijfsarts

Het gesprek en de bevestigingsbrief

Deel de maatregel bij voorkeur mee in een persoonlijk gesprek, met een tweede persoon erbij, bijvoorbeeld iemand van HR. Leg uit wat er speelt en waarom je deze maatregel neemt, en laat de medewerker reageren. Zeg ook wat er nu gebeurt: tot wanneer de maatregel duurt, wat je van hem verwacht en wanneer jullie elkaar weer spreken. Houd tijdens de maatregel contact via een vast aanspreekpunt, zodat de medewerker weet bij wie hij terechtkan met vragen.

Een medewerker die het niet eens is met de maatregel, kan in kort geding wedertewerkstelling vragen: hij vraagt de rechter om jou te verplichten hem weer te laten werken. De rechter weegt dan of je een redelijke grond had. Een duidelijke brief helpt je daarbij, en geeft de medewerker meteen zekerheid over wat er gebeurt. Bevestig de maatregel daarom direct schriftelijk, bijvoorbeeld met het model schorsing of non-actiefstelling. Zet erin:

  • de reden, feitelijk omschreven;
  • de verwachte duur, en wanneer je de situatie opnieuw bekijkt;
  • dat het loon doorloopt;
  • de voorwaarden: bereikbaar zijn, bedrijfsmiddelen en toegangen tijdelijk inleveren, en geen contact met klanten over het werk;
  • het vervolg: wanneer het volgende gesprek is en wanneer de medewerker de uitkomst van het onderzoek hoort;
  • dat de maatregel geen oordeel is over schuld.

Laat de medewerker tekenen voor ontvangst. Over het inleveren van laptop, telefoon en andere middelen lees je meer in bedrijfsmiddelen in bruikleen.

Valkuil. Een werkgever stuurt een medewerker na een incident naar huis met de mededeling dat hij "voorlopig" niet hoeft te komen. Er komt geen brief, het onderzoek komt niet op gang en na een paar weken weet niemand meer waar het op wacht. Stapt de medewerker dan naar de rechter, dan is zo'n schorsing zonder reden op papier, zonder termijn en zonder vervolg moeilijk te verdedigen. Noem daarom altijd een verwachte duur en plan meteen het volgende gesprek.

Wat vertel je het team?

Wat je tegen collega's zegt, kan de reputatieschade groter of kleiner maken. Meld intern alleen dat de medewerker tijdelijk afwezig is, en wie zijn werk overneemt. Noem geen reden, ook niet als collega's ernaar vragen, en houd de kring van mensen die het wel weten zo klein mogelijk.

Blijkt het vermoeden onterecht, laat de medewerker dan zo snel mogelijk terugkeren. Bespreek met hem hoe jullie zijn terugkeer aan het team brengen, zodat er geen vragen blijven hangen.

Als de medewerker ziek is

Een zieke medewerker schorsen heeft weinig zin. Hij werkt al niet, en de maatregel raakt zijn re-integratie. Overleg met de bedrijfsarts voordat je iets besluit, ook als de medewerker zich ziek meldt nadat je hem op non-actief hebt gesteld. De regels bij ziekte blijven gewoon gelden; zie de Wet verbetering poortwachter.

Vastleggen en afronden

Leg alles vast wat met de maatregel te maken heeft: de aanleiding, het gesprek met de reactie van de medewerker, de brief, het verloop van het onderzoek en de uitkomst. Bewaar het in het personeelsdossier. Wat daarin hoort, lees je in personeelsdossier: wat moet en mag erin.

Na het onderzoek volgt een gesprek over de uitkomst. Die kan verschillen: de medewerker keert terug zonder gevolgen, hij krijgt een officiële waarschuwing, of het vertrouwen is zo beschadigd dat je aan ontslag denkt. Blijkt afscheid nemen voor beide partijen beter, dan is een regeling in overleg vaak de rustigste weg; zie ontslag met wederzijds goedvinden.

Stappenplan: schorsen of op non-actief stellen

  1. Breng in kaart wat er speelt. Welke feiten ken je, wat moet je nog uitzoeken, en wat zeggen je cao of personeelshandboek?
  2. Weeg de belangen af. Is de maatregel nodig, of volstaat iets lichters, zoals tijdelijk ander werk?
  3. Hoor de medewerker. Vertel wat er speelt, laat hem reageren en leg zijn reactie vast.
  4. Deel de maatregel mee en bevestig hem schriftelijk, met reden, verwachte duur, doorbetaling van het loon, voorwaarden en vervolg.
  5. Regel de praktische kant: bedrijfsmiddelen en toegangen, overdracht van het werk en een korte melding aan het team.
  6. Onderzoek voortvarend en houd de medewerker op de hoogte, zeker als het langer duurt dan verwacht.
  7. Rond af met een gesprek over de uitkomst, leg het besluit vast en regel de terugkeer of het vervolg.

Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies. Overweeg je een schorsing in een lastige situatie, of wil je loon inhouden, laat je dan vooraf adviseren door een jurist of arbeidsrechtspecialist.

Zo helpt OurDigitalContract bij een schorsing

Bevestig de maatregel zorgvuldig en leg elke stap aantoonbaar vast.

  • Sjablonen met invulvelden: zet de bevestigingsbrief klaar als sjabloon met vaste velden voor reden, verwachte duur, voorwaarden en vervolg, zodat je niets vergeet.
  • Digitaal ondertekenen: laat de medewerker online tekenen voor ontvangst met een code per e-mail. Het certificaat legt het tijdstip vast.
  • Personeelsdossier: bewaar de brief, de gespreksverslagen en de uitkomst versleuteld bij het dossier, en zet het dossier na vertrek in het archief met een AVG-bewaartermijn.
Let op. Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend; gebruik is voor eigen risico en verantwoordelijkheid. Wet- en regelgeving verandert; controleer altijd de actuele regels of raadpleeg een jurist voor jouw situatie.

Direct te gebruiken modellen

Gratis voorbeelden die bij dit onderwerp horen. Je vult ze in je eigen omgeving in en laat ze online ondertekenen.

Een schorsing die je kunt onderbouwen

Gebruik het model voor een schorsing of non-actiefstelling, laat de medewerker online tekenen voor ontvangst en bewaar alles bij het dossier. Begin gratis.

Veelgestelde vragen

Moet ik het loon doorbetalen tijdens een schorsing?

Ja. Volgens artikel 7:628 BW houdt de medewerker recht op loon als hij niet werkt, tenzij dat in redelijkheid voor zijn rekening komt. De Hoge Raad oordeelde al in 2003 dat een schorsing in de risicosfeer van de werkgever ligt, ook als de medewerker er zelf aanleiding voor gaf.

Wat is het verschil tussen schorsing en op non-actiefstelling?

Een schorsing is disciplinair: je reageert op iets wat de medewerker zou hebben gedaan. Een op non-actiefstelling is een ordemaatregel, bijvoorbeeld tijdens een onderzoek of bij ernstig verstoorde verhoudingen. Voor allebei geldt: alleen met een goede reden, zo kort mogelijk, met hoor en wederhoor en met doorbetaling van het loon.

Hoe lang mag een schorsing duren?

De wet noemt geen termijn. Houd de maatregel zo kort mogelijk en noem in de brief de verwachte duur. Regelt je cao of personeelshandboek een termijn, houd je daar dan aan. Een schorsing die lang doorloopt zonder vervolg, is moeilijk te verdedigen als de medewerker naar de rechter stapt.

Kan een medewerker zich verzetten tegen een schorsing?

Ja. Hij kan in kort geding vragen om weer aan het werk te mogen (wedertewerkstelling). De rechter weegt dan of je een redelijke grond had. Bevestig de maatregel daarom schriftelijk, met de reden, de verwachte duur, de voorwaarden en het vervolg, en vermeld dat het loon doorloopt.

Mag ik een zieke medewerker schorsen?

Dat heeft weinig zin. Een zieke medewerker werkt al niet, en een schorsing raakt zijn re-integratie. Overleg eerst met de bedrijfsarts. De regels bij ziekte en re-integratie blijven gewoon gelden.

Verder lezen