Verlofregelingen voor werkgevers: zwangerschaps-, geboorte- en ouderschapsverlof
Een werkneemster heeft recht op minimaal 16 weken zwangerschaps- en bevallingsverlof, betaald via een uitkering van UWV. Haar partner krijgt een werkweek geboorteverlof met doorbetaald loon, daarna volgen aanvullend geboorteverlof en ouderschapsverlof, deels met een uitkering. Hieronder lees je per verlof hoe lang het duurt, wie betaalt en wie wat aanvraagt.
Waar staan de regels?
De meeste verlofregelingen staan in de Wet arbeid en zorg (WAZO). Het betaalde deel van het ouderschapsverlof komt uit de Wet betaald ouderschapsverlof, die sinds augustus 2022 geldt. UWV voert de uitkeringen uit. Je cao of de arbeidsovereenkomst kan ruimere afspraken bevatten, bijvoorbeeld een aanvulling op de uitkering of extra betaald verlof. Kijk daar dus altijd eerst. Bij zorgverlof en calamiteitenverlof kan een cao op onderdelen ook andere afspraken maken dan de wet.
Veel regels rekenen in de wekelijkse arbeidsduur: het aantal uren dat de werknemer volgens het contract per week werkt.
Overzicht: alle verlofregelingen op een rij
| Verlof | Duur | Wie betaalt hoeveel | Wanneer opnemen | Wie vraagt aan |
|---|---|---|---|---|
| Zwangerschaps- en bevallingsverlof | minimaal 16 weken, bij een meerling minimaal 20 weken | UWV: 100% van het dagloon, tot het maximumdagloon | vanaf 6 tot 4 weken voor de uitgerekende datum, tot minimaal 10 weken na de bevalling | werkneemster meldt het; jij vraagt de uitkering aan, uiterlijk 2 weken voor de start |
| Geboorteverlof | 1 keer de wekelijkse arbeidsduur | werkgever: 100% van het loon | binnen 4 weken na de geboorte | partner meldt het bij jou |
| Aanvullend geboorteverlof | maximaal 5 keer de wekelijkse arbeidsduur | UWV: 70% van het dagloon, tot 70% van het maximumdagloon | binnen 6 maanden na de geboorte, na het geboorteverlof | partner meldt het; jij vraagt de uitkering aan |
| Ouderschapsverlof | 26 keer de wekelijkse arbeidsduur per kind | 9 weken: UWV 70% van het dagloon, tot 70% van het maximumdagloon; de rest onbetaald, tenzij cao | tot het kind 8 jaar is; de betaalde weken in het eerste levensjaar | werknemer schriftelijk, minimaal 2 maanden vooraf; jij vraagt de uitkering aan |
| Adoptie- en pleegzorgverlof | 6 weken | UWV: 100% van het dagloon, tot het maximumdagloon | binnen 26 weken, vanaf 4 weken voor de opname in het gezin | werknemer meldt het; jij vraagt de uitkering aan |
| Kort zorgverlof | maximaal 2 keer de wekelijkse arbeidsduur per 12 maanden | werkgever: minimaal 70% van het loon, en minimaal het minimumloon | bij noodzakelijke zorg voor een zieke naaste | werknemer meldt het vooraf, of zo snel mogelijk |
| Langdurend zorgverlof | maximaal 6 keer de wekelijkse arbeidsduur per 12 maanden | onbetaald, tenzij cao of contract iets anders regelt | bij langdurige zorg voor een zieke of hulpbehoevende naaste | werknemer schriftelijk, minimaal 2 weken vooraf |
| Calamiteitenverlof en kort verzuim | korte tijd, zolang als nodig | werkgever: 100% van het loon | bij een onvoorziene situatie die direct vrij vraagt | werknemer meldt het zo snel mogelijk |
Het dagloon en het maximumdagloon stelt UWV vast. Verdient een werknemer meer dan het maximumdagloon, dan krijgt hij over het meerdere geen uitkering, tenzij jij of de cao iets aanvult. Kijk voor de actuele bedragen en voorwaarden altijd bij UWV.
Zwangerschaps- en bevallingsverlof
De werkneemster heeft samen recht op minimaal 16 weken verlof. Het zwangerschapsverlof gaat in tussen 6 en 4 weken voor de uitgerekende datum. Zij kiest zelf wanneer, maar vanaf 4 weken voor de uitgerekende datum is zij in elk geval met verlof. Na de bevalling volgt het bevallingsverlof van minimaal 10 weken. Dagen zwangerschapsverlof die zij niet opneemt, omdat zij later stopt of omdat de baby eerder komt, worden bij het bevallingsverlof opgeteld.
Er zijn verlengingen. Bij een meerling begint het zwangerschapsverlof 10 tot 8 weken voor de uitgerekende datum en is het totaal minimaal 20 weken. Komt de baby later dan uitgerekend, dan blijft het bevallingsverlof toch minimaal 10 weken, zodat het totaal langer wordt dan 16 weken. Ligt het kind na de geboorte langer dan een week in het ziekenhuis, dan wordt het bevallingsverlof verlengd met de dagen daarna, tot maximaal 10 weken extra.
De werkneemster meldt het verlof bij jou, in de regel uiterlijk drie weken voor de ingang, met een verklaring van de verloskundige of arts waarin de uitgerekende datum staat. Jij vraagt de uitkering aan bij UWV, uiterlijk twee weken voor het verlof begint. De uitkering is 100 procent van het dagloon, tot het maximumdagloon. Meestal betaal je het loon gewoon door en ontvang je zelf de uitkering van UWV.
Ziek door de zwangerschap? Wordt de werkneemster vóór of na het verlof ziek door de zwangerschap of de bevalling, dan betaal je het loon door zoals bij ziekte. Je kunt dan bij UWV een Ziektewet-uitkering aanvragen als compensatie voor dat loon.
Geboorteverlof en aanvullend geboorteverlof
De partner van de moeder krijgt geboorteverlof van een keer de wekelijkse arbeidsduur. Dat geldt voor de echtgenoot, de geregistreerde partner, de samenwonende partner en degene die het kind erkent. Het verlof moet binnen vier weken na de geboorte worden opgenomen en jij betaalt in die tijd 100 procent van het loon door. De werknemer meldt het verlof bij jou. Weigeren kan niet.
Daarna kan de partner aanvullend geboorteverlof opnemen: maximaal vijf keer de wekelijkse arbeidsduur, binnen zes maanden na de geboorte. Het gewone geboorteverlof moet dan al zijn opgenomen. Over die weken ben je geen loon verschuldigd. De werknemer krijgt een UWV-uitkering van 70 procent van het dagloon, tot 70 procent van het maximumdagloon, en jij vraagt die uitkering aan. De werknemer meldt het aanvullende verlof in de regel minimaal vier weken van tevoren.
Ouderschapsverlof: 26 weken, waarvan 9 betaald
Elke ouder heeft per kind recht op ouderschapsverlof van 26 keer de wekelijkse arbeidsduur, op te nemen tot het kind 8 jaar wordt. Een minimale diensttijd geldt niet: het recht bestaat vanaf de eerste werkdag.
Negen van die weken zijn betaald, als de werknemer ze in het eerste levensjaar van het kind opneemt. Bij adoptie of pleegzorg is dat het eerste jaar na de opname in het gezin. Over die weken krijgt de werknemer een UWV-uitkering van 70 procent van het dagloon, tot 70 procent van het maximumdagloon. Jij vraagt de uitkering aan. De overige 17 weken zijn onbetaald, tenzij de cao of het contract iets anders zegt.
De werknemer vraagt het verlof schriftelijk aan, minimaal twee maanden voor de ingang, met de periode, het aantal uren per week en de verdeling over de week. Weigeren mag je niet. Alleen bij een zwaarwegend bedrijfsbelang mag je na overleg de verdeling van de uren over de week anders vastleggen, tot vier weken voor de ingang. Bevestig de afspraak schriftelijk met het model bevestiging ouderschapsverlof.
Rekenvoorbeeld bij 32 uur per week
- Geboorteverlof: 32 uur, met 100 procent loon van jou.
- Aanvullend geboorteverlof: maximaal 160 uur, met een uitkering van 70 procent via UWV.
- Ouderschapsverlof: 832 uur, waarvan 288 uur betaald via UWV als ze in het eerste levensjaar worden opgenomen.
- Kort zorgverlof: maximaal 64 uur per 12 maanden, met minimaal 70 procent loon van jou.
- Langdurend zorgverlof: maximaal 192 uur per 12 maanden, onbetaald tenzij de cao iets anders regelt.
Adoptie- en pleegzorgverlof
Komt er een kind via adoptie of als pleegkind duurzaam in het gezin, dan heeft elke ouder recht op 6 weken verlof. Het verlof kan worden opgenomen in een periode van 26 weken, die begint 4 weken voor de opname van het kind in het gezin. De werknemer krijgt een UWV-uitkering van 100 procent van het dagloon, tot het maximumdagloon, en jij vraagt die aan. Daarnaast bestaat ook bij adoptie en pleegzorg recht op ouderschapsverlof.
Zorgverlof en calamiteitenverlof
Kort zorgverlof is bedoeld voor de noodzakelijke zorg voor een zieke naaste, zoals een partner, kind, ouder, huisgenoot of iemand met wie de werknemer een sociale relatie heeft. Het is maximaal twee keer de wekelijkse arbeidsduur per twaalf maanden. Jij betaalt minimaal 70 procent van het loon, maar nooit minder dan het minimumloon (zie minimumloon 2026). Weigeren mag alleen bij een zwaarwegend bedrijfsbelang.
Langdurend zorgverlof is maximaal zes keer de wekelijkse arbeidsduur per twaalf maanden, voor langdurige zorg voor een zieke of hulpbehoevende naaste. Dit verlof is onbetaald, tenzij de cao of het contract iets anders regelt. De werknemer vraagt het minimaal twee weken van tevoren schriftelijk aan. Ook hier mag je alleen weigeren bij een zwaarwegend bedrijfsbelang.
Calamiteitenverlof en ander kort verzuimverlof gelden voor onvoorziene situaties waarin de werknemer direct weg moet, zoals een kind dat op school ziek wordt, een gesprongen waterleiding of het overlijden van een naaste. Het duurt kort, van een paar uur tot enkele dagen, en jij betaalt het loon door. Wil een werknemer daarnaast langer vrij, dan kun je samen onbetaald verlof afspreken met het model onbetaald verlof.
Opzegverbod en bescherming
Tijdens de zwangerschap, het bevallingsverlof en de zes weken daarna mag je de werkneemster niet opzeggen (artikel 7:670 BW). Je mag een werknemer ook niet ontslaan omdat hij verlof opneemt op grond van de Wet arbeid en zorg, zoals ouderschapsverlof of zorgverlof. Het opzegverbod geldt niet bij een terechte dringende reden die los staat van de zwangerschap. Lees daarover ons artikel over ontslag op staande voet.
Een tijdelijk contract dat afloopt, eindigt wel gewoon, ook tijdens de zwangerschap. Maar verleng je het niet vanwege de zwangerschap, dan is dat verboden onderscheid. Leg daarom de echte reden vast als je een contract niet verlengt.
Vakantiedagen tijdens verlof
Tijdens zwangerschaps- en bevallingsverlof, adoptie- en pleegzorgverlof, geboorteverlof en aanvullend geboorteverlof bouwt de werknemer gewoon vakantiedagen op. Je mag deze verloven ook niet afboeken van het vakantiesaldo. Bij kort zorgverlof en calamiteitenverlof met doorbetaald loon loopt de opbouw eveneens door.
Bij ouderschapsverlof en langdurend zorgverlof ligt dat anders: over de verlofuren bouwt de werknemer volgens de wet in de regel geen vakantiedagen op, tenzij de cao of het contract iets anders regelt. Twijfel je, controleer dan de actuele regel bij de Rijksoverheid of je salarisadministratie. Meer over de opbouw lees je in vakantiedagen berekenen.
Checklist voor werkgevers
- Vraag bij een zwangerschapsmelding naar de uitgerekende datum en de gewenste ingangsdatum, en vraag om de verklaring van de verloskundige of arts.
- Vraag de uitkering uiterlijk twee weken voor de start aan bij UWV en spreek met je salarisadministratie af hoe je het loon doorbetaalt en de uitkering verrekent.
- Bevestig de verlofperiode schriftelijk, bijvoorbeeld met het model bevestiging zwangerschaps- en bevallingsverlof.
- Bespreek met de partner het geboorteverlof en het aanvullende geboorteverlof, en vraag de uitkering voor het aanvullende deel aan.
- Leg ouderschapsverlof vast met periode, uren en verdeling over de week, en vraag de uitkering voor de betaalde weken aan.
- Werk de verlofadministratie bij, zodat de vakantieopbouw klopt.
- Houd rekening met het opzegverbod en vraag bij twijfel juridisch advies voordat je een besluit neemt.
Zo helpt OurDigitalContract bij verlofafspraken
Leg verlof helder vast en houd per medewerker het overzicht.
- Sjablonen: zet de bevestiging van zwangerschaps- of ouderschapsverlof klaar als sjabloon met invulvelden voor data en uren.
- Digitaal ondertekenen: laat de verlofafspraak online bevestigen, met een certificaat waarin het tijdstip van ondertekening staat.
- Personeelsdossier: houd verlof bij per medewerker en bewaar de afspraken bij het dossier.
Direct te gebruiken modellen
Gratis voorbeelden die bij dit onderwerp horen. Je vult ze in je eigen omgeving in en laat ze online ondertekenen.
Verlofafspraken zonder misverstand
Bevestig zwangerschaps-, ouderschaps- of onbetaald verlof met een model en laat het digitaal ondertekenen. Begin gratis.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt zwangerschapsverlof en wie betaalt het?
Zwangerschaps- en bevallingsverlof duren samen minimaal 16 weken, bij een meerling minimaal 20 weken. De werkneemster krijgt een uitkering van UWV van 100 procent van het dagloon, tot het maximumdagloon. De werkgever vraagt die uiterlijk twee weken voor de start aan, betaalt meestal het loon door en ontvangt zelf de uitkering.
Hoeveel geboorteverlof krijgt de partner?
De partner krijgt een keer de wekelijkse arbeidsduur aan geboorteverlof, op te nemen binnen vier weken na de geboorte, met 100 procent loon van de werkgever. Daarna kan de partner maximaal vijf keer de wekelijkse arbeidsduur aanvullend geboorteverlof opnemen binnen zes maanden na de geboorte, met een UWV-uitkering van 70 procent van het dagloon.
Moet ik ouderschapsverlof doorbetalen?
Nee, de wet verplicht de werkgever niet om tijdens ouderschapsverlof loon door te betalen. Van de 26 weken zijn 9 weken betaald via een UWV-uitkering van 70 procent van het dagloon, als ze in het eerste levensjaar van het kind worden opgenomen. De werkgever vraagt die uitkering aan. Een cao of contract kan ruimere afspraken bevatten.
Mag ik ouderschapsverlof weigeren?
Nee. De werknemer meldt het verlof minimaal twee maanden van tevoren schriftelijk. Alleen bij een zwaarwegend bedrijfsbelang mag je na overleg de verdeling van de uren over de week wijzigen, maar het verlof zelf weigeren kan niet.
Mag ik een zwangere werkneemster ontslaan?
Nee, tijdens de zwangerschap, het bevallingsverlof en de zes weken daarna geldt een opzegverbod. Dat verbod geldt niet bij een terecht ontslag op staande voet om een reden die los staat van de zwangerschap. Een tijdelijk contract eindigt wel vanzelf, maar het niet verlengen vanwege de zwangerschap is verboden onderscheid.