Werknemer neemt zelf ontslag: wat regel je als werkgever?
Neemt een werknemer zelf ontslag, dan geldt in de regel een opzegtermijn van een maand, tegen het einde van de maand, tenzij het contract of de cao iets anders zegt. Bevestig de opzegging altijd schriftelijk en vraag door als iemand opzegt in een opwelling. Hieronder lees je hoe het zit met de opzegtermijn, een tijdelijk contract, intrekken, WW en transitievergoeding, en hoe je het dienstverband netjes afrondt.
Opzeggen mag mondeling, maar moet duidelijk zijn
Een werknemer met een contract voor onbepaalde tijd mag altijd zelf opzeggen. Hij hoeft geen reden te geven en heeft geen toestemming nodig van jou of van UWV. De wet schrijft ook geen vorm voor: een opzegging kan mondeling, per e-mail, per brief of in een appbericht.
Wel moet de opzegging duidelijk en ondubbelzinnig zijn. Uit wat de werknemer zegt of doet, moet zonder twijfel blijken dat hij de arbeidsovereenkomst wil beëindigen. Een opmerking als "ik heb het hier wel gezien" tijdens een meningsverschil is daarvoor meestal niet genoeg. Een brief of e-mail waarin de werknemer schrijft dat hij opzegt, is dat wel.
Bevestig een opzegging altijd schriftelijk, ook als de werknemer zelf al een brief heeft gestuurd. Zo staat vast wanneer de opzegging is gedaan, welke opzegtermijn geldt en wanneer het dienstverband eindigt. Gebruik daarvoor het model ontvangstbevestiging opzegging.
Opzegging in een opwelling: vraag door
Niet elke uitspraak is een echte opzegging. Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad mag je een werknemer niet zomaar aan zijn woorden houden als hij opzegt in een opwelling, uit boosheid of onder emotionele druk. Je hebt dan een onderzoeksplicht: je gaat na of hij echt wil vertrekken en je wijst hem op de gevolgen.
Die gevolgen zijn groot. Wie zelf opzegt, krijgt in de regel geen WW-uitkering en heeft geen recht op een transitievergoeding. Een werknemer die dat pas later beseft, wil de opzegging vaak terugdraaien. Heb je hem toen niet op de gevolgen gewezen, dan loop je het risico dat de rechter de opzegging niet laat gelden en dat het dienstverband gewoon doorloopt.
Voorbeeld. Na een fel gesprek over het rooster roept een medewerker "dan stop ik er wel mee" en loopt de deur uit. Ga er niet meteen van uit dat hij heeft opgezegd. Neem de volgende dag contact op, vraag rustig of hij echt wil vertrekken en leg uit dat hij dan in de regel geen WW en geen transitievergoeding krijgt. Bevestigt hij daarna schriftelijk dat hij opzegt, dan staat de opzegging vast. Neemt hij zijn woorden terug, noteer dan kort wat er is besproken en ga verder met het werk.
Welke opzegtermijn geldt voor de werknemer?
De wettelijke opzegtermijn voor een werknemer is in de regel een maand (artikel 7:672 BW), ongeacht hoe lang hij in dienst is. Voor de werkgever geldt een aparte termijn, die wel afhangt van de duur van het dienstverband. Meer daarover lees je in ons artikel over de opzegtermijn van de werkgever.
Opzeggen gebeurt tegen het einde van de maand, tenzij schriftelijk of in de cao iets anders is afgesproken. Zegt een werknemer op 10 maart op, dan loopt de termijn van een maand tot 10 april en eindigt het dienstverband op 30 april.
Je mag de opzegtermijn voor de werknemer schriftelijk verlengen tot maximaal zes maanden. Doe je dat, dan moet de termijn voor jou als werkgever minimaal het dubbele zijn. Een cao kan van deze regels afwijken. Kijk dus altijd eerst in het contract en de cao voordat je de einddatum vastlegt.
| Situatie | Wat geldt | Let op |
|---|---|---|
| Geen afspraak in contract of cao | een maand, tegen het einde van de maand | het einde valt daardoor vaak later dan een maand na de opzegging |
| Langere termijn schriftelijk afgesproken | wat is afgesproken, maximaal zes maanden | voor de werkgever geldt dan minimaal het dubbele |
| Cao met een eigen regeling | wat de cao bepaalt | de cao kan van de wet afwijken |
| Opzegging tijdens de proeftijd | beide partijen kunnen direct opzeggen | geen opzegtermijn; zie de regels voor de proeftijd |
| Tijdelijk contract | tussentijds opzeggen alleen met een tussentijds opzegbeding | zonder beding volgt in de regel een vergoeding |
Tijdelijk contract: opzeggen voor de einddatum
Een contract voor bepaalde tijd eindigt in principe op de afgesproken einddatum. Tussentijds opzeggen kan alleen als dat schriftelijk is afgesproken in een tussentijds opzegbeding (artikel 7:667 lid 3 BW). Staat dat beding in het contract, dan kan de werknemer opzeggen met inachtneming van de opzegtermijn.
Staat er geen tussentijds opzegbeding in en zegt de werknemer toch op, dan is hij in de regel een vergoeding verschuldigd die gelijk is aan het loon over de resterende duur van het contract (artikel 7:677 BW). De rechter kan die vergoeding matigen. Wil je de werknemer toch laten gaan, dan kun je samen een eerdere einddatum afspreken. Dat is dan een beëindiging met wederzijds goedvinden, met eigen regels. Meer daarover lees je in ons artikel over ontslag met wederzijds goedvinden.
Spijt: kan de werknemer de opzegging intrekken?
Een opzegging is een eenzijdige verklaring. Is die eenmaal duidelijk gedaan, dan kan de werknemer haar alleen intrekken als jij daarmee instemt. Je bent niet verplicht om mee te werken. Wil je de werknemer graag houden, dan kun je wel instemmen. Leg dan schriftelijk vast dat de opzegging is ingetrokken en dat het dienstverband ongewijzigd doorloopt.
Werknemers denken soms dat ze twee weken bedenktijd hebben. Bij een eigen opzegging bestaat geen wettelijke bedenktermijn. De bedenktermijn van veertien dagen geldt alleen bij een beëindigingsovereenkomst, waarin werkgever en werknemer samen afspreken dat het dienstverband eindigt. Twijfelt de werknemer zichtbaar, dan is het verstandig hem even de tijd te geven voordat je de opzegging bevestigt.
Geen transitievergoeding en in de regel geen WW
Bij een eigen opzegging heeft de werknemer geen recht op een transitievergoeding. Dat is alleen anders als de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld en de werknemer daarom opzegt. Hoe de vergoeding wordt berekend als er wel recht op bestaat, lees je in ons artikel over de transitievergoeding berekenen.
Voor de WW is wie zelf opzegt in de regel verwijtbaar werkloos. Dat betekent meestal dat er geen uitkering volgt. Of dat zo is, beoordeelt UWV en niet de werkgever. Doe dus geen toezeggingen over de WW en zet in je bevestiging alleen de feiten: de datum van de opzegging, de opzegtermijn en de einddatum.
Waarom een schriftelijke bevestiging telt
Een bevestiging met de juiste data voorkomt discussie achteraf, bijvoorbeeld als de werknemer later zegt dat hij nooit heeft opgezegd of dat een andere einddatum gold. Laat de werknemer de bevestiging tekenen voor ontvangst en bewaar haar in het personeelsdossier. Twijfelde je of de opzegging gemeend was, noteer dan ook dat je de werknemer op de gevolgen hebt gewezen.
Tijdens de opzegtermijn: werk, vakantie en ziekte
Tijdens de opzegtermijn loopt de arbeidsovereenkomst gewoon door. De werknemer werkt volgens zijn rooster en jij betaalt het loon. Gebruik die tijd om werk over te dragen en eventueel een opvolger in te werken.
Vakantiedagen opnemen tijdens de opzegtermijn gaat alleen in overleg. Spreek samen af welke dagen de werknemer nog opneemt en welke je bij de eindafrekening uitbetaalt, en leg dat vast in de bevestiging.
Wordt de werknemer ziek tijdens de opzegtermijn, dan betaal je het loon door tot de einddatum. De opzegging blijft gelden: het dienstverband eindigt op de afgesproken datum. Is de werknemer dan nog ziek, dan kan hij in de regel een Ziektewet-uitkering krijgen via UWV. Meer over je verplichtingen tijdens ziekte lees je in ons artikel over loondoorbetaling bij ziekte.
Netjes afronden: eindafrekening en overdracht
Bij het einde van het dienstverband maak je een eindafrekening. Daarin staan in elk geval:
- het loon tot en met de einddatum;
- de uitbetaling van de vakantiedagen die de werknemer niet heeft opgenomen, want dat is bij het einde van het dienstverband verplicht (artikel 7:641 BW); zie ook vakantiedagen berekenen;
- het opgebouwde vakantiegeld, naar rato van de periode sinds de laatste uitbetaling; zie vakantiegeld berekenen;
- andere posten die volgens het contract of de cao bij vertrek moeten worden verrekend.
Betaal op tijd. Betaal je het loon te laat, dan kan dat een wettelijke verhoging tot 50 procent opleveren (artikel 7:625 BW).
Regel daarnaast de praktische afronding:
- Getuigschrift. Vraagt de werknemer erom, dan geef je een getuigschrift. Wat erin hoort, lees je in ons artikel over een getuigschrift opstellen.
- Bedrijfsmiddelen. Spreek af wanneer laptop, telefoon, sleutels en toegangspas worden ingeleverd, uiterlijk op de laatste werkdag.
- Bedingen. Staat er een concurrentie-, relatie- of geheimhoudingsbeding in het contract, herinner de werknemer daar dan schriftelijk aan. Zie concurrentiebeding en relatiebeding.
- Toegang. Zet accounts en toegang tot systemen stop na de laatste werkdag.
- Dossier. Bewaar de opzegging, je bevestiging en de eindafrekening in het personeelsdossier. Hoe lang, lees je bij bewaartermijnen in het personeelsdossier.
Een exitgesprek is niet verplicht, maar levert vaak bruikbare informatie op over de reden van vertrek en over wat beter kan in je organisatie.
Stappenplan: als een werknemer zelf ontslag neemt
- Beoordeel de opzegging. Is ze duidelijk en ondubbelzinnig, of zei de werknemer iets in een opwelling?
- Vraag door bij twijfel. Ga na of de werknemer echt wil vertrekken en wijs hem op de gevolgen: in de regel geen WW en geen transitievergoeding.
- Controleer contract en cao. Welke opzegtermijn geldt, gaat het om een tijdelijk contract met of zonder tussentijds opzegbeding, en welke bedingen gelden er?
- Bevestig schriftelijk. Leg de ontvangstdatum, de opzegtermijn, de einddatum en de laatste werkdag vast met het model ontvangstbevestiging opzegging en laat de werknemer tekenen voor ontvangst.
- Maak afspraken over de opzegtermijn. Spreek de overdracht van het werk af en het opnemen van vakantiedagen, in overleg.
- Maak de eindafrekening. Loon, niet-genoten vakantiedagen en vakantiegeld, op tijd betaald.
- Rond af. Getuigschrift op verzoek, bedrijfsmiddelen terug, herinnering aan bedingen en het dossier bijwerken.
Twijfel je of een opzegging geldig is, of wil een werknemer met een tijdelijk contract zonder opzegbeding eerder weg, vraag dan juridisch advies voordat je handelt.
Zo helpt OurDigitalContract bij een opzegging
Leg de opzegging en de afspraken over het vertrek aantoonbaar vast.
- Sjablonen: zet de ontvangstbevestiging klaar als sjabloon met invulvelden voor de ontvangstdatum, de opzegtermijn en de einddatum.
- Digitaal ondertekenen: laat de werknemer de bevestiging online tekenen voor ontvangst. Het certificaat legt het tijdstip vast en het auditlog toont wanneer het document is verzonden, geopend en ondertekend.
- HR-mailsjablonen: stuur een vertrekkende medewerker met klaarstaande offboardingmails de juiste berichten.
- Personeelsdossier: bewaar de opzegging, de bevestiging en de eindafspraken versleuteld bij het dossier, en zet de medewerker na vertrek in het archief met een AVG-bewaartermijn.
Direct te gebruiken modellen
Gratis voorbeelden die bij dit onderwerp horen. Je vult ze in je eigen omgeving in en laat ze online ondertekenen.
Een opzegging zonder misverstanden
Bevestig de opzegging met het model en laat de werknemer online tekenen voor ontvangst, met een vastgelegd tijdstip. Begin gratis.
Veelgestelde vragen
Mag een werknemer mondeling ontslag nemen?
Ja. De wet schrijft geen vorm voor, dus een opzegging kan ook mondeling, per e-mail of per app. Wel moet de werknemer duidelijk en ondubbelzinnig laten blijken dat hij wil vertrekken. Bevestig een mondelinge opzegging altijd schriftelijk, zodat de datum, de opzegtermijn en de einddatum vastliggen.
Welke opzegtermijn heeft een werknemer die zelf opzegt?
In de regel een maand, tegen het einde van de maand (artikel 7:672 BW). Schriftelijk mag een langere termijn worden afgesproken van maximaal zes maanden, maar dan geldt voor de werkgever minimaal het dubbele. Een cao kan andere regels geven.
Kan een werknemer zijn opzegging intrekken?
Alleen als de werkgever daarmee instemt. Bij een eigen opzegging bestaat geen wettelijke bedenktermijn; de bedenktermijn van veertien dagen geldt alleen bij een beëindigingsovereenkomst. Zegt een werknemer op in een opwelling, dan moet je wel nagaan of hij het echt wil en hem wijzen op de gevolgen.
Heeft een werknemer die zelf opzegt recht op WW of een transitievergoeding?
Op een transitievergoeding niet, behalve als de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld. Voor de WW is wie zelf opzegt in de regel verwijtbaar werkloos. Of er toch een uitkering volgt, beoordeelt UWV en niet de werkgever.
Mag een werknemer met een tijdelijk contract tussentijds opzeggen?
Alleen als het contract een tussentijds opzegbeding bevat. Zonder dat beding is de werknemer die toch opzegt in de regel een vergoeding verschuldigd die gelijk is aan het loon over de resterende duur van het contract. De rechter kan die vergoeding matigen.